‘เหตุผลที่มองไม่เห็น อันเป็นสมบัติส่วนตัว’

บรรทัดบนนั้นคือตัวหนังสือที่ลอยอยู่ตรงหน้าข้าพเจ้าเมื่อยามที่อ่านหนังสือเล่มนี้จบ

ปกหนังสือเป็นรูปตัวหนังสือชื่อเรื่อง เป็นตัวอักษรรูปทรงสามมิติ มีสีเหลือง แดง ขาว ดำ และสีช้ำๆอีกสีหนึ่ง ระบายไว้คนละด้าน บางตัวสีแดงอยู่บน บางตัวสีดำอยู่ข้าง สีเหลืองซ้ายบ้าง ขวาบ้าง หรืออยู่รอบๆบ้าง สีขาวก็นเช่นเดียวกับสีอื่น

คือต่างก็มีด้านของตนในตัวอักษรหนึ่งตัว อาจมีเพียงสองสี  บางตัวอาจมีเพียงสีเดียว

.. หรืออาจมีครบทุกสีในหนึ่งตัวอักษร
่
    

ขอแค่ยังมีชีวิตอยู่ สักวันจะได้เจอกับเรื่องดีๆ ในสักที่แน่ๆ บนโลกแสนวิเศษอันอ่อนโยนแต่น่าเศร้า สนุกสนานแต่ขมขื่นและไร้แก่นสารเป็นที่สุด ที่พวกเรามีชีวิตอยู่

-คัดจากท้ายเล่ม / โลกแสนวิเศษ -

ทุกครั้งที่ประตูบานแรกของบ้านถูกเปิดออก เขาจะพบเห็นหญิงคนรักอุ้มทารกน้อยวัยยังไม่ทันพ้นปีรออยู่ ความรู้สึกของเขาขณะนั้นไม่ต่างจากนักบินอวกาศที่กำลังย่างเท้าแตะพื้นผิวดวงจันทร์เป็นครั้งแรก

“มันคือโลกใหม่” เพื่อนของข้าพเจ้ากล่าวหลังจากมีเพื่อนรวมอุดมการในการพูดคุยถึงเรื่องเด็กๆ ในบ้าน ข้าพเจ้าได้แต่เพียงนิ่งฟังคนทั้งสอง ตอบคำถามด้วยรอยยิ้ม แล้วคิดถึงการตูนเล่มหนึ่ง

จริงหรือไม่ว่า โลกที่เราอาศัยอยู่ทุกวันนี้ มีขนาดทางจิตใจไม่เท่ากัน

ข้าพเจ้าหมายถึงการรับรู้ต่อโลกของแต่ละคน เกี่ยวเก็บบริเวณเนื้อที่ไม่เท่ากัน บ้างกว้างไกลสุดสายตา บ้างเล็กแคบเพียงไม่กี่ฝ่ามือ และในโลกทั้งหลายในใบเดียวกันนี้ มีบริเวณที่ทาบเกี่ยวกันเป็นชายแดนพิพาทอยู่มากมายไม่รู้เป็นกี่บริเวณ

บางพื้นที่ตกลงและอยู่ร่วมกันได้อย่างเป็นสุข ส่วนที่ตกลงกันไม่ได้ ต้องทนทุกข์สุมไฟให้ร้อนอยู่ นั่นก็เป็นโจทย์ที่ทุกคนต้องเรียนรู้ในการใช้โลกใบนี้ร่วมกัน (แม้เราจะมีโลกใบส่วนตัวเป็นของตัวเอง)

‘โลกแสนวิเศษ’ เป็นการตูนเรื่องสั้นจบเนื้อหาเรื่องเป็นตอนๆ ว่าด้วยเรื่องของการมองชีวิตเป็นหลักใหญ่ จุดพลิกผันของการดำรงชีวิตบางครั้งเริ่มต้นจากประกายความคิดเล็กๆที่แวบอยู่ตรงส่วนลึกสุดของหลุมดำเท่านั้น – หากคุณสามารถมองเห็นมันและสัมผัสมันได้ คุณจะพบกับโลกใบใหม่

แต่ก็ไม่ทุกครั้งหรอกที่แสงที่ว่าจะสองวามวับเข้ามาจับที่สายตาเราทุกคน บางครั้งตั้งผ่านความอดทนเคี้ยวกรำต่างๆนานา ดั่งคำคมที่ว่า ความหวัง ความฝันหยิบยืมกันได้ มีเพียงความพยายามเท่านั้นที่เป็นของใช้ส่วนตัว นี่คือโทนเรื่องราวในหนังสือเล่มนี้

ที่น่าสนใจไม่น้อยคือ หากอ่านไปได้สักระยะ และได้ลองสังเกตุบริบทของเรื่องราวที่ดำเนินอยู่ จะพบว่า ตัวละครในแต่ละเรื่องนั้น มีจุดที่เชื่อมโยงกันอยู่ และสรุปสุดท้ายของเล่มจบ ผู้เขียนได้เขียนแผนที่ของเมืองทั้งหมดให้เราได้เห็นว่า ไม่ว่าโลกใบนี้จะมีโลกส่วนตัวของแต่ละคนที่เป็นเรื่องสั้นเรื่องราวหนึ่ง แต่ในทุกๆเรื่องนั้น เกิดขึ้นในพื้นที่อาณาบริเวณเคียงกัน ตัวละครทุกตัวเดินผ่านไปมาในบริเวณของเรื่องสั้นเรื่องอื่นๆ เป็นพื้นที่ทับซ้อนที่ต้องอยู่ร่วมกัน

‘บนโลกแสนวิเศษอันอ่อนโยนแต่น่าเศร้า’ บางครั้งเรื่องที่เกิดขึ้นทั้งหมดนี้ อาจสอนให้เราเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกัน มากกว่าการได้ครอบครองเป็นของส่วนตัว

“ถ้ามึงมีบ้าง มึงจะรู้สึกเหมือนกู”

เพื่อนข้าพเจ้าตบท้ายประโยคด้วยการยกกาแฟขึ้นจิบหนึ่งครั้ง ก่อนที่เราจะอาศัยพื้นที่ทับซ้อนพูดคุยถึงงานอื่นๆ กันต่อไป

เวลาทำงานเหนื่อยๆก็มักจะพักด้วยการเอนหลังลงพนักเก้าอี้ มือทั้งสองประสานท้ายทอยมองขึ้นไปข้างบนเพดาน

เห็นเป็นผืนฝ้าเพดานสีขาว เห็นดวงไฟสว่างราวกับแสงดวงอาทิตย์ ไม่ร้อนมากแต่มองนานๆ แล้วปวดตา บางสิ่งบางอย่าง – แม้เป็นแสงสว่างก็ยังต้องหลบสายตา ไม่สามารถจ้องมองได้โดยตรง อาศัยเพียงแสงสว่างของมันทำงานเท่านั้น

ถ้าความสว่างคือประโยชน์ ความมืดตรงข้ามกับความสว่างกลับกลายเป็นไร้ประโยชน์อย่างงั้นหรือ

เปล่าเลย  ยามเราต้องการพักผ่อน บางทีความมืดช่วยให้เราได้พักอย่างเต็มที่ ทุกทีที่หลับตา เหมือนกับว่าได้คืนสู่ครรภ์ของมารดา บางครั้งราวกับว่ากำลังลอยท่องไปในห้วงของท้องทะเลสีดำสนิท

ว่างเปล่านิ่งงัน ไร้คลื่นลมโถมใส่  สดับได้ยินเสียงสะเทือนสั่นอันเกิดขึ้นภายใน ตนเอง หัวใจเต้น ลมหายใจเคลื่อน มีความเย็น มีความอบอุ่น สองอย่างหมุนเวียนกันไป เกิดขึ้นแล้วดับลง ครั้งแล้วครั้งเล่า

เอาขาเหยียดไปจนชนเข้ากับผนัง ยืดมือทั้งสองไปจนสุดแขน ปวดแปลบไปทั้งกายา ว่าแล้วเป่าลมหายใจออกทางปาก คืนสู่ม่านเมืองแห่งแสงสว่าง  แหงนมองขึ้นไปข้างบน

ฝ้าเพดานยังคงสีขาวเหมือนเดิม ชีวิตเกิดอีกครั้ง…

เอกพจน์บุรุษที่หนึ่ง ถึง พหุพจน์ บุรุษที่สาม

review by (…)

อากาศร้อนอย่างกับว่าไม่เคยคิดปรานีต่อผู้คน ข้าพเจ้าก็คน จึงร้อนรนจนนึกอยากเขียนเรื่องราวเรื่องหนึ่งขึ้นมา

    เป็นเรื่องราวของ ‘ข้าพเจ้า’ ผู้หนึ่ง ‘ข้าพเจ้า’ อันเป็นพหุพจน์บุรุษอันเป็นที่สาม ซึ่งในเรื่องราวต่อจากนี้ ขอให้ทำความเข้าใจเสียด้วยโดยพร้อมกันว่า ‘ข้าพเจ้า’ ที่ปรากฏขึ้นในบรรทัดใหม่ของย่อหน้าแรกลำดับต่อจากนี้นั้น มิได้เป็นข้าพเจ้าที่กำลังตอกนิ้วนิ่มนวลผ่านอุปกรณ์ทันสมัยที่ใช้กันมาหลายสิบปี

    ข้าพเจ้ากำลังนั่งอ่านหนังสือ เป็นหนังสือที่เล่มเล็ก แต่ออกหนาเล็กน้อยสำหรับสติปัญญาสามัญที่ไม่ค่อยอยู่ประจำบ้านเสียเท่าไรที เนืองเหตุอันมาจากปัญญาข้าพเจ้าที่มี มักหายไปพร้อมกับสติ และ สตางค์ ไม่มีสตางค์ จึงเริ่มไร้สติ ไร้สติแล้วจึงสุดที่จะพบเห็นซึ่งปัญญา

    เอนกายจนกายาติดแนบแผ่นฝาห้องนอน ก็พลันนึกตรึกตรองข้อความตามในหนังสือว่า เอ – ข้าพเจ้าน่าจะทำอะไรเสียสักอย่างเพื่อเรียก สตางค์และสติกลับคืนมาเสียบ้าง

    คิดได้ดังนั้นพลันวางหนังสือลงไปกองรวมกับหนังสืออื่นอีกหลายเล่ม หยิบสมุดดินสอขึ้นมาจารจรด จดลงบนกระดาษสีขาวนวลเหมือนนมมารดา อันว่างเปล่า ได้อักษราบางอย่างมาประดับความว่างอันกล่าวไว้ข้างต้น เขียนไปราว สามสี่ – – ห้าบรรทัด นิ่งนึกและขบความคิดเล็กน้อยก่อนที่จะเขียนอย่างอื่นๆ ต่อไปอีกหลายต่อหลายบรรทัด

    ค่ำคืนผ่านไปไวเหมือนเดิม ซึ่งวันนี้ก็ไม่ได้ไวไปกว่าเมื่อวันวาน เช้าวันรุ่งขึ้น ข้าพเจ้านั่งอ่านต้นฉบับนิยายเรื่องล่า ที่ข้าพเจ้าเขียนจบไปอย่างสด ซึ่งมิทันหมาดน้ำหมึกเท่าไรนัก อ่านวนไปมาจนเริ่มเวียนหัวปวดตาเกรงว่าจะลามขยายไปถึงเนื้อตัว จึงเร่งยัดปึกกระดาษที่เปื้อนหมึกพิมพ์สีดำลงไปในซองเอกสารสีน้ำตาล โทรศัพท์หาใครบางคน

ปลายสาย คู่สนทนาคือเกลอเก่าแก่แต่พองามของข้าพเจ้า เคยใช้สอยกันนักต่อนักในยามขัดสนจนปัญญาและเงินตรา อย่างหลังไอ้เกลอเก่าไม่ค่อยสะดวกใจให้ความช่วยเหลือนัก แต่ก็มักจิตใจโอนอ่อนด้วยวาทะคารมข้าพเจ้า

    "สวัสดียามเช้าสหาย ก-อู เอ้ย! ฉันมีเรื่องราวอยากนำเสนอ" ข้าพเจ้าเปิดเกมอย่างเจนเวที

    "ขณะนี้ไม่ว่าง! กรุณาติดต่อกลับมาใหม่" จากนั้นมันวางสายอย่างมีชั้นเชิงเช่นเดียวกัน

    ข้าพเจ้ารับทราบคำตอบเช่นนั้น ก็หาได้รีรอ เข้าห้องน้ำผลัดผ้าเตรียมตัวออกไปหาคู่สนทนาที่เพิ่งจะตัดไมตรีมาไม่กี่นาทีก่อนหน้านั้น เรื่องแบบนี้จำต้องพูดจากันถึงเนื้อถึงตัว จึงจะได้เรื่องราว

ข้าพเจ้าเดินเท้าผ่านร้านค้าบ้านช่องแล้วอดมองตามแผงหนังสือมิได้ ข้าพเจ้าจึงหยุดยืนมองว่าขณะนี้มีเล่มใดไหนบ้างที่น่าสนใจ เห็นหนังสือเรียงรายเป็นชั้นๆ มีป้ายโฆษณาว่า อันนั้นขายดี อันนี้ได้รางวัล หรือไม่ก็ได้รับการยอมรับจากผู้ทรงคุณความรู้ที่รู้จักกันมากหลาย ข้าพเจ้าอดไม่ได้ที่จะหวนนึกถึงคำเล่าเก่าแก่ของ ฮิวเมอริสต์มิได้

    ฮิวเมอริสต์คือใคร? ฮิวเมอริสต์หรือ ครูอบ ไชวสุ นักเขียนรุ่นเก่าคราวปู่ผู้เขียนเรื่องราวแนวขบขันจนพลันต้องขบคิดตามไปกับเรื่องราวบ้านเมืองและครัวเรือนที่ท่านเขียนสอดแทรกไว้อย่างแนบเนียน นามปากกาท่านได้มาแต่ตอนที่เป็นกลุ่มผู้จัดตั้งสำนักสุภาพบุรุษเมื่อ พศ.๒๔๗๒

    ศรีบางลำพู หรือเรียกอีกนามว่ากุหลาบ สายประดิษฐ์ได้ตั้งชื่อนี้ให้ท่านโดยหวังใจให้เขียนเรื่องราวชวนขันประดับบรรณพิภพ

    ฮิวเมอริสต์กล่าวว่าอย่างไร? ท่านไม่ได้กล่าว เพียงแต่เขียนเป็นเรื่องสั้นให้ข้าพเจ้าอ่านเอาไว้คิดเล่น เล่นยามว่าง

ว่า – ภาพยนตร์ดีดีมากันเยอะแยะ คนไม่จำเป็นต้องเดินทางอพยพ จึงไม่ต้องการอ่านหนังสือระหว่างทาง ไม่ต้องอยู่ในเรือกในสวน ซึ่งไม่มีอะไรจะทำจะบันเทิงนอกจากการอ่านหนังสือ และประการท้าย หนังสืออ่านเล่นแนวตลาดเรื่องใหญ่ยาวประเภทผ่อนส่ง โดยออกขายเป็นชนิดแผ่นรายวันห้าสิบสตางค์ขนาดหนังสือข่าว ออกกันเต็มแผงหน้าร้าน จนหนังสือข่าวไม่มีที่จะวาง ถูกรุกขึ้นไปแขวนอยู่บนราวเป็นระนาวเหมือนของร้านชำ

    ไม่มีใครพิมพ์อ่านเล่นเป็นเล่มจนกว่าหนังสืออ่านเล่นเป็นแผ่นจะล้มระเนระนาดไปตามลำดับไหล่ ซึ่งคงกินเวลาอีกหลาย – หลายเดือน

    ข้าพเจ้าท่องเที่ยวไปตามสำนักพิมพ์ทุกแห่ง ตั้งแต่เช้าจรดเย็น สำนักพิมพ์ของคนไทยอ้วน คนไทยผอม คนไทยขาว คนไทยดำ หมดสำนักพิมพ์ของคนไทยแล้ว เข้าเวิ้งนาครเขษม สำนักพิมพ์ของเจ๊กอ้วน เจ๊กผอม เจ๊กขาว (เจ๊กดำไม่มี) เจ๊กยิ้ม เจ๊กบึ้ง เจ๊กจองหอง เจ๊กพูดดี เจ๊กหน้าแดง (เป็นสีเลือด) น้อย เจ๊กหน้าแดง (เป็นสีเลือด) มาก สำนักยิงเล็ก สำนักยิวใหญ่

    ไม่มีใครรับซื้อเรื่องข้าพเจ้าไว้พิมพ์เลย อ้างว่ากระดาษยังแพงบ้าง ค่าทำปกแข็งสู้ไม่ไหวบ้าง ตลาดเต็มที่บ้าง คนเอาสตางค์ไปดูหนังเสียหมดบ้าง เอเย่นต์หัวเมืองโกงไปเยอะบ้าง สรุปว่าข้าพเจ้าเข้าใจผิดคิดพลาดอย่างใหญ่หลวง…

    ข้าพเจ้าก็เช่นกัน อารมณ์ขณะนี้ไม่ต่างจากความคิดของคุณเอกพจน์ในเรื่องที่กรำเขียนหนังสือเพื่อค้าขายเอากำไรมาจุนเจือความหิวโหย ผิดเพียงแต่คุณเอกพจน์ใช้เวลาเขียนเรื่อง "หล่อจริงนะดารา งามตาจริงแม่สาวเอย" ถึงสามปี คำนวณวันเวลาการเขียนอย่างขบขันเป็นเวลาสามปี

    นับตั้งแต่เหตุการณ์ไทยแพ้ญี่ปุ่น ไทยแพ้ฝรั่ง ไทยแพ้แขก ไทยแพ้เจ๊ก ตลอดจนไทยแพ้ฝรั่งเศส สรุปโดยรวมแล้ว จนถึงปัจจุบัน แม้ไทยกำลังจะแพ้ภัยกันเอง การเดินเท้าไปนำเสนอต้นฉบับงานเขียนก็ยังคงยากกว่าการกินดินเป็นอาหารเช่นเคย

ในห้องทำงานเกลอเก่า  เสียงพัดลมดังคลอไปกับเสียงเครื่องปรับอากาศในห้องทำงานเล็กๆ ที่ต้องทำงานพร้อมกันอาจเป็นเพราะอย่างใดอย่างหนึ่งทำงานได้ไม่ดีพอ แต่ห้องก็เงียบพอให้รู้สึกอึดอัด  เกลอบังเกิดเกล้านิ่งเงียบในท่ากอดหน้าอกตัวเองอยู่บนเก้าอี้ตรงกันข้ามกับข้าพเจ้า สีหน้าเคร่งขรึมแต่ไม่มากเท่าไร กระแอมไอเล็กน้อยก่อนกล่าวกับข้าพเจ้าว่า

    "เอ็งก็ต้องสร้างจุดขาย"

    "ยังไง?"

    ข้าพเจ้าถาม ทำนองสงสัยว่าจะเอาอะไรไปขายนอกจากตัวหนังสือ หน้าตาก็ไม่ได้ดีกว่าชาวบ้านร้านค้าทั่วไป สุ่มเสียงรึก็ขออย่าให้ได้ยินกันเลย จะพากันเลิกคบหากันเสียเปล่าๆ

    "อะไรก็ได้ ขอให้เป็นข่าว เอาแบบลงหน้าหนึ่งทีเดียวเชียว" มันพูดอีกครั้ง ย้ำให้ว่าข้าพเจ้าต้องหาคำตอบให้ได้ในตอนนั้น

    "สงสัยต้องไปกระโดดน้ำที่สะพานพุทธเสียกระมัง?" ข้าพเจ้าเย้ามันเล่น

    "เออ! เข้าท่า" มันดันรับลูก

    "เฮ้ย! อั๊วเย้าเล่นดอก!" ข้าพเจ้าเสียวสันหลังวาบ ความเย็นของน้ำจับไปถึงหัวใจ แม้จะยังไม่ได้โดดลงไปก็ตามที

    "เอ็งเคยกระโดดน้ำอยู่นี่ ก่อนจะมาเป็นนักเขียน" มันรับลูกไม่พอยังส่งเสริมลูกที่รับไว้อย่างต่อเนื่อง

    "นั่นมันกีฬาโว้ย!" ข้าพเจ้ายังรู้สึกหนาว ๆ

    "เออน่า ต่างกันตรงไหนเชียว เอ็งกระโดดน้ำ ตูม เปียก คนอื่นได้เหรียญทอง เอ็งไม่ได้อะไรเลย ตัวเปียกเสียเปล่า นี่- งานนี้ตัวเปียกไม่พอ ได้เรื่อง ออกข่าวหน้าหนึ่งไปเลย"

    "แล้วยังไงต่อ?"

    "ก็ดังไงวะ คนพูดถึงกันแต่ชื่อลื้อ หนังสือพิมพ์เสร็จวางแผงเขาก็เห็นชื่อลื้อเขาก็จะหยิบไปอ่าน อยากอ่านความคิดของไอ้คนที่มันกระโดดน้ำตาย"

    "นี่มันหลอกลวงชัดๆ" ข้าพเจ้าพูด ตบโต๊ะดังปัง!

    "เออ! หลอกลวง แล้วไงวะ – ความหิวสิของจริง มึงกินมันได้รึเปล่า ความหิวนะ?"

    ข้าพเจ้าสะอึก และมันพูดอะไรอีกหลายอย่างเกี่ยวแผนการตลาดที่มันอ่านเอาจากหนังสือชวนเชื่อให้ทำการทำงานให้ร่ำรวย ใครก็อยากสบาย ใครก็อยากรวย และที่แน่นอน ทางลัดมักเต็มไปด้วยผู้คนมากมาย หลายครั้งรถรามักติดอัดกันอยู่ในทางลัดสายเดียว…

    มืดลงทุกที ข้าพเจ้าเริ่มหิว และ นั่นเป็นความจริง

ขณะนั้นหลายทุ่มแล้ว ไม่รู้ว่าเท่าไร เสียดายนาฬิกาจะสูญ เลยไม่ได้ผูกเอาไปโดดน้ำด้วย ถึงกันน้ำได้ก็จริง แต่กันลอกคราบไม่ได้ เดินเอื่อยเอื่อยไปทางสะพานพุทธยอดฟ้า ยิ่งใกล้ก็ยิ่งแน่วแน่ใจว่า พอถึงก็จะกระโดดตูมเลย

    ครั้นถึงเชิงสะพานพร้อมกันก็เห็นชายคนหนึ่งเดินเลี้ยวมาขึ้นสะพานพร้อมกัน สูงต่ำดำขาวปานปานข้าพเจ้า ซ้ำแต่งกายเหมือนกันอีก แต่เครื่องแต่งกายเอาเป็นเกณฑ์ไม่ได้ เพราะเดี้ยวนี้ผู้ชายไทยไม่ใช่รัฐมนตรี ไม่ใช่เศรษฐีสงคราม โดยมากก็แต่งชุดเวสต์ป๊อยกันทั้งนั้น แต่งกันทุกวันในวันอาทิตย์ ไม่เว้นแม้วันอาทิตย์  ข้าพเจ้าว่าจะทักเขาก่อนเพื่อบรรเทาความว้าเหว่ใจ  โดยในบริเวณนั้นก็ดูเหมือนมีแต่เราสองคนกับสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าเท่านั้น แต่เป็นเขาเองที่ทักทายข้าพเจ้าก่อน

    "คุณจะไปไหนครับ?" เขาถามขึ้น

    "ผมจะไปโดดน้ำตาย!" ข้าพเจ้าตอบเรียบเรียบ

    "อ๊ะ! ใจเดียวกันจริง ผมก็เหมือนกัน"

    เราต่างเดินไปสู่กลางสะพาน

    "เชิญคุณโดดก่อนสิครับ" ข้าพเจ้าพูดขึ้นเพราะเห็นว่าอย่างน้อยควรสละพื้นที่ให้คนที่ต้องการมันจริงๆ หาได้กำมะลอเพราะต้องการสร้างข่าวอย่างข้าพเจ้า หรืออีกนัยหนึ่ง ข้าพเจ้าฉุกคิดขึ้นได้ว่า หากเขากระโดดลงไปแล้ว ข้าพเจ้ากระโดดตามไปช่วยขึ้นมา 

    นั่นละประเด็น ข้าพเจ้าช่วยคนกระโดดน้ำตายก็เป็นข่าวได้เหมือนกัน คิดไปไม่ว่าทางไหนก็ได้ประโยชน์เหมือนกัน

    "เชิญก่อนเถอะครับ คุณอาวุโสกว่า" เขาพูด

    ยังไงก็ได้ ข้าพเจ้าเตรียมตัวมาเพื่อการนี้อยู่แล้ว ข้าพเจ้าตอบเล่นสำนวนเขาไปบ้าง

    "ดีเหมือนกัน ผมโดดก่อน เพราะความเดือดร้อนของผมดูท่าจะมากกว่าของคุณ ลาละครับ"

    "ครับ สวัสดี" เขาตอบ

    ข้าพเจ้าไม่รีรอ กระโดดลงไป เสียงดัง ตูม เต็มสองหูข้าพเจ้า ข้าพเจ้าว่ายขึ้นมาเหนือผิวน้ำ เห็นเขายืนอยู่บนสะพาน ข้าพเจ้าโบกมือและตะโกนบอกเขาว่า

    "หนาวครับ"

    พูดจบข้าพเจ้ารู้สึกว่าขาข้าพเจ้ามันไม่ทำงาน ความเย็นกินข้าพเจ้าเข้าแล้ว ข้าพเจ้าอดหลับอดนอนมาหลายวันสำหรับนิยายเรื่องนี้ ร่างกายคงไม่พร้อมสำหรับการกระโดดน้ำ ‘ตายห่-า’ ข้าพเจ้าอยากพูดคำนี้อีกครั้ง แต่ร่างของข้าพเจ้าค่อยๆจมลงไปช้าๆ

    มีแต่ความเงียบ และความมืด

"หนาวครับ" ข้าพเจ้าคิด หวังว่าคงมีคนได้ยิน

***

หมายเหตุ : เนื้อหาบางส่วนในเรื่อง ยกมาจาก เรื่องสั้นเรื่อง ‘เอกพจน์บุรุษ์ที่หนึ่ง’ โดยในช่วงสุดท้ายได้ปรับเนื้อหาบางส่วนเพื่อให้สอดคล้องกับเรื่องราวในปัจจุบัน

เอกพจน์บุรุษที่หนึ่ง

รวมเรื่องสั้นบางเรื่องของฮิวเมอริสต์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี ๒๕๒๙

งานเขียนเรื่องสั้นอารมณ์ขันสำนวนสวิง ขำกลิ่งและได้แง่คิด ทั้งระดับชาวบ้านร้านค้า หรือในระดับบ้านเมืองการเมือง  ทั้งการใช้ภาษา และรูปแบบการนำเสนอ เป็นอีกหนึ่งผลงานที่น่าอ่านก่อนจะไม่มีโอกาสได้อ่าน

เหมาะสำหรับทุกเพศทุกวัยที่มีใจรักการอ่าน

โจนาทานคือชื่อของนกนางนวล

    นกนางนวลตัวหนึ่งซึ่งไม่ใคร่คิดที่จะขยับปีกโบยบินไปในท้องฟ้าด้วยท่วงท่าธรรมดาสามัญ นกนางนวลตัวหนึ่งซึ่งมองเห็นว่า  ชีวิตที่ดำเนินไปในท้องฟ้านั้นมีอะไรให้ทำมากมายเกินกว่าแค่การหากิน และ การโบยบินในท่วงท่าที่เหมือนกัน

    อ่านเรื่องราวการฝึกบินของนกนางนวลตัวนี้จบแล้ว ข้าพเจ้าหยิบคว้าบางอย่างจากใต้ลมปีกอักษรออกมาสอบถามตนเองอย่างเงียบงัน

    ทำไม?

    "ทำไมล่ะจอน ทำไม" แม่ของเขาถาม "ทำไมการทำตัวเหมือนนกตัวอื่นๆ ถึงได้ยากเย็นนัก ทำไมลูกถึงไม่ปล่อยให้เรื่องบินต่ำให้นกกระทุงกรือนกอัลบาทรอสล่ะ ทำไมลูกไม่กินอะไรซะบ้าง จอน ลูกน่ะผอมจนเหลือแต่กระดูกกับขนแล้วนะ

    "ผมไม่ห่วงว่าจะเหลือแต่กระดูกกับขนหรอกครับ ทั้งหมดที่ผมอยากรู้คือผมทำอะไรได้บ้าง เวลาอยู่ในอากาศ เท่านั้นเองครับ ผมแค่อยากรู้เท่านั้น"

    "ฟังนี่ โจนาทาน" พ่อของเขาพูดอย่างไม่ดุดันนัก "อีกไม่นานก็ถึงฤดูหนาวแล้ว เรือหาปลาจะเหลือไม่กี่ลำ แล้วพวกปลาผิวน้ำก็จะว่ายลงน้ำลึก ถ้าลูกจะต้องเรียนรู้ ก็เรียนรู้เรื่องอาหารและวิธีหาอาหารซิ ไอ้เรื่องบินก็ดีอยู่หรอก แต่มันไม่อิ่มท้อง อย่าลืมเหตุผลที่ลูกบินก็คือเพื่อกิน"

    โจนาทานพยักหน้ารับอย่างเชื่อฟัง

    ข้าพเจ้าก็พยักหน้าเชื่อฟังคุณพ่อนางนวลเช่นกัน แม้ว่าความอยากรู้นั้นคือสิ่งหนึ่งซึ่งมีติดตัวคนเรามานับตั้งแต่กำเนิด แต่หน้าที่ก็มีส่วนพันผูก ถูกร้อยรัดตามมาด้วยเช่นกัน

    พื้นฐานความเป็นคนจึงมิพ้นต้องทำหน้าที่ตนให้แล้วสิ้นเสียก่อน เหมือนกับคนเราต้องกินข้าวปลาอาหารประทังชีวิต ต้องทำมาหาเลี้ยงชีพ หายใจเข้าออกรับอากาศเพื่อต่ออายุการใช้งานอวัยวะภายในร่างกาย

    เราไม่อาจวางหน้าที่ แล้วหยิบเอาความอยากรู้มาพิจารณาได้เพียงอย่างเดียว โจนาทานน้อยรับคำนางนวลบิดาอย่างว่าง่าย เรียนรู้การบินและกิน อย่างนางนวลทั่วไป และสุดท้ายความอยากรู้ก็กลับมาเรียกร้องบอกกล่าวกับโจนาทานอีกครั้ง

    ความมืด! เสียงก้องดังเตือนขึ้น นางนวลไม่บินในความมืด!

    โจนาทานไม่สนใจฟัง ช่างสวยดี เขานึกในใจ พระจันทร์และแสงไฟสะท้อนเป็นประกายระยิบระยับอยู่บนผิวน้ำ ส่องแสงเล็กๆบอกทางตลอดคืน และทุกอย่างช่างเงียบสงบและหยุดนิ่ง…

    ลงมาซะ! นางนวลไม่บินในความมืด! ถ้าเธอถูกสร้างให้บินในความมืด เธอต้องมีตาของนกฮูก! ต้องมีความรู้เรื่องบินมากๆอยู่ในหัว ต้องมีปีกสั้นของเหยี่ยว!

    นางนวลโจนาทานลิฟวิงสตันอยู่ที่นั่นกลางค่ำคืน สูงร้อยฟุตกลางอากาศ เขากระพริบตา ความเจ็บปวด คำมั่นสัญญาพลันหายวับ

    ปีกสั้น ปีกสั้นของเหยี่ยว!

    นั่นคือคำตอบ ! ฉันมันโง่! แค่ต้องมีปีกสั้นๆ แค่ต้องพับปีกส่วนใหญ่ไว้ แล้วบินโดยใช้แค่ปลายปีก!

    ปีกสั้น!

นางนวลโจนาทานค้นพบคำตอบในหนึ่งบทเรียนว่า แท้จริงแล้ว เราไม่จำเป็นต้องมีพร้อมเหมือนใครอื่น เพียงเราสามารถค้นคิดพลิกแพลงจากสิ่งที่เรามี แม้แตกต่างในรูปร่างหน้าตาแต่ผลลัพธ์ย่อมเหมือนกัน

    นั่นเป็นจุดเริ่มต้นของอีกหลายบทเรียนต่อจากนั้น โจนาทานน้อยออกจากฝูงนางนวล และเดินทางเพียงเดียวดาย ก่อนจะพบเจอนางนวลสายพันธุ์ความคิดเดียวกันอีกหลายตัว

    เหมือนได้พบเจอโลกใบใหม่จากโลกใบเดิม นั่นเองได้เพิ่มความมั่นใจให้นางนวลโจนาทานยิ่งขึ้นว่า นางนวลที่คิดแบบเขา ไม่ได้มีตัวเดียว

    พวกเขาบินกอดเกี่ยวไปเป็นกลุ่ม ไปยังที่ซึ่งมีผู้อาวุโสแห่งการบินคอยชี้นำ ราวกับเป็นการฝึกฝนวรยุทธ์ในการบิน คล้ายประหนึ่งการออกบวชเพื่อค้นหาแก่นแท้ของการบิน

    "ร่างกายของเจ้าทั้งหมด ตั้งแต่ปลายปีกหนึ่งไปสุดอีกปลายปีกหนึ่ง"

    โจนาทานมักพูดขึ้นในบางเวลา

    "ไม่ใช่อะไรอื่นนอกจากความคิดของเจ้าเอง ซึ่งอยู่ในรูปที่เจ้ามองเห็นได้ เมื่อเจ้าตัดโซ่ตรวนแห่งความคิดออกไป ก็จะตัดโซ่ตรวนแห่งร่างกายออกไปด้วยเช่นกัน"

    ‘ข้อจำกัด’ จริงหรือไม่ว่าสิ่งเหล่านี้ล้วนเกิดขึ้นจากความคิด ข้อนี้ข้าพเจ้าจำเป็นต้องระวังความคิดของตนเองให้ดี ด้วยเพราะคำว่า ‘ข้อจำกัด’ นั้น ย่อมมีทั้งสิ่งที่แท้ และสิ่งที่เทียม

    สิ่งที่แท้คืออะไร? คือขีดจำกัดทางกายภาพจริงหรือไม่ สิ่งเทียมคืออะไร? คือข้อผูกมัดที่ความนึกคิดของเราสร้างขึ้นมา ปรุงแต่งขึ้นด้วยอุปทานต่างๆ นานา

    โจนาทานลิฟวิงตัน ค่อยๆ ไต่ระดับการบินขึ้นทีละขั้น ทีละความสูงต่อฟุตนั้น เขาได้เรียนรู้นับตั้งแต่การบินไปในโลกภายนอก และ การเดินทางท่องไปในโลกภายใน

    ใช้ความ ‘เข้าใจ’ มิใช่ ‘ความศรัทธา’ นั่นเป็นสิ่งที่ ‘เจียง’ นางนวลอาวุโสได้บอกกล่าวในเรื่องของการบิน แต่สิ่งหนึ่งที่เจียงได้สอนให้กับโจนาทานในภายหลังจากที่เรื่องการบินของเขาเข้าขั้นสมบูรณ์แบบคือ..

    "เราเริ่มฝึกเรื่องกาลเวลากันได้เลยนะ ถ้าเจ้าต้องการ" เจียงเอ่ยขึ้น

    "เมื่อใดที่เจ้าบินไปสู่อดีตและอนาคตได้ เจ้าจะพร้อมสำหรับการเรียนรู้ที่ยากที่สุด ทรงพลังที่สุด และ สนุกที่สุด เจ้าจะพร้อมสำหรับการบินที่สูงขึ้นไปอีก และได้เรียนรู้ความหมายของความเมตตา และ ความรัก"

    เหนือยิ่งกว่าความสมบูรณ์แบบคือความเมตตา และ ความรัก

    มองดูอย่างผิวเผินแล้ว โจนาทานลิฟวิงตันอาจเป็นเพียงเรื่องราวของนกนางนวลตัวหนึ่ง และอีกหลายตัวที่ต้องการข้ามขีดจำกัดของตนเองในเรื่องการบิน ซึ่งดูเหมือนเป็นเรื่องราวต้นแบบของความกระหายอยากความสมบูรณ์แบบ

    เพียงแต่คำพูดของเจียงเพียงไม่กี่บรรทัดนี้ ทำให้ข้าพเจ้ารู้สึกว่า หนังสือเล่มนี้มีอะไรที่น่าค้นหาครุ่นคิดมากไปกว่านั้น

    นั่นทำให้ข้าพเจ้านึกถึงเรื่องราวการกินข้าว แม้จะเป็นเรื่องราวปกติสามัญที่เราท่านล้วนปฏิบัติตามกันมาโดยไม่ต้องมีกลวิธีอะไรสลับซับซ้อน

    แต่เราเองเคยตรองดูหรือไม่ว่า เราเคี้ยวข้าวได้ละเอียดเพียงใด เราอาจเพียงแค่ตักข้าวเข้าปากแล้วพอรู้รสของกับข้าวที่ผสมปนมาด้วยกัน แต่จริงหรือไม่ว่า นานเหลือเกินที่เราลืมไปแล้วว่า ข้าว มีรสอย่างไร

    เรื่องราวการฝึกบินของโจนาทานทำให้ข้าพเจ้าคิดได้ว่า… เวลากินข้าว

    ควรเคี้ยวข้าวให้ละเอียด จึงรู้รสหวาน..

โจนาทาน ลิฟวิงสตัน นางนวล
ริชาร์ด บาก – เขียน
รัสเซลล์ มันสัน – ภาพประกอบ
นิรุบล สิริมงคล – แปล และ เรียบเรียง

รถไฟสาย 999 ซึ่งออกเดินทางจากต้นสายจากที่แห่งใดแห่งหนึ่งไม่มีใครรู้ และมันจะไปสุดทางที่ดวงดาวจักรกล ดาวที่มีร่างกายจักรกลแจกฟรี คนจำนวนมากอยากได้ร่างกายเช่นนี้ ด้วยเพราะมันทำให้พวกเขามีอายุยืนยาว และจะได้สานต่อเรื่องราวที่อยากกระทำ แต่ร่างกายอันเป็นเลือดเนื้อของคนธรรมดาไม่อาจอำนวย พวกคนเหล่านั้นจึงเปลี่ยนตัวเองเป็นเครื่องจักรกล

รถด่วนอวกาศ 999 (ญี่ปุ่น: 銀河鉄道999 Ginga Tetsudō Surī Nain ?) (อังกฤษ: Galaxy Express 999) เป็นการ์ตูนญี่ปุ่นของเลจิ มัตซึโมโตะ ตีพิมพ์ครั้งแรกตั้งแต่ พ.ศ. 2520 จำนวน 21 เล่ม ต่อมาได้ถูกสร้างเป็นอะนิเมะ ละครวิทยุ และละครเพลง ในประเทศไทยตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2525 (ก่อนที่จะมีลิขสิทธิ์การ์ตูน) โดยสำนักพิมพ์เสริมมิตร แต่พิมพ์ได้เพียง 3 เล่ม ก็เลิกไป ในปีเดียวกัน สำนักพิมพ์สมปรารถนานำไปจัดพิมพ์ต่อ โดยทีมงานชุดเดิมเป็นผู้จัดทำ จนถึงเล่ม 16 ก็หยุดพิมพ์โดยไม่จบเรื่อง [1] จากนั้นได้ตีพิมพ์ภายใต้ลิขสิทธิ์ของสำนักพิมพ์วิบูลย์กิจ เมื่อ พ.ศ. 2549 ข้อมูล จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

มัตสึโมโตะ เรจิ เกิดที่เมืองโอคุระ ในคิตะคิงชู เมื่อวันที่ ๒๕ ก.ค. ปีโชวะที่ ๑๓ เลือดกรุ๊ป B ผลงานเรื่องแรก คือ “ผึ้งน้อยผจญภัย” ได้รับการตีพิมพ์ในหนังสือ “มังกะโชเน็น” ฉบับเดือน ก.พ. ปีโชวะที่ ๒๙ ในฐานะผลงานที่ได้รับ “รางวัลนักเขียนการ์ตูนหน้าใหม่ครั้งที่ ๑ “ หลังจากนั้นเขาก็มีบทบาททั้งในการเขียนการ์ตูนแนววิทยาศาสตร์ และ แนวการต่อสู้ชีวิต ในปีโชวะที่ ๕๓ ผลงานเรื่อง “รถด่วนอวกาศ ๙๙๙” และ “ ซีรี่ส์ การ์ตูน สนามรบ” ได้รับรางวัลของโชกาคุคัง ข้อมูลจาก ปกหลังหนังสือ

เพื่อนยาก : of mice and men

จอห์น สไตน์เบ็ก : เขียน

ประชา อัตตธร : แปล – สำนักพิมพ์ สร้างสรรค์บุ๊คส์ – พิมพ์ครั้งที่ แปด

แก่นแท้แห่งมิตรภาพ ความไฝ่ฝันร่วมกันถึงที่ดินทำกินและชีวิตวันพรุ่งที่ดีกว่า

เสียงโยนเกือกม้าดังอยู่ข้างนอกนั่น กันได้ยินมันแทบทุกวัน มันเป็นอะไรบางอย่างที่พวกเขามักชอบทำกันเสมอเวลาเว้นว่างจากการทำงาน  ซึ่งกันเองไม่เข้าใจหรอกว่ามันเป็นเกมแบบไหน แต่เท่าที่เห็น ดูเหมือนว่าเมื่อใครบางคนโยนมันให้เขาไปคล้องที่หมุด เขาจะมีสิทธิ์ในการแย้มยิ้ม หัวร่อ หรือยิ่งไปกว่านั้นคือกระโดดโลดเต้น

มันน่าสงสัยอยู่เหมือนกันสำหรับอาการเหล่านั้น แต่-กันก็แก่มากเหลือเกินกว่าที่จะเอาเวลาที่เหลือน้อยนิดของกันไปครุ่นคิดใส่ใจเรื่องแบบนั้น มันไม่มีเรี่ยวแรงด้วยละ – ส่วนหนึ่ง

คงมีเพียงแคนดี้คนเดียวเท่านั้นกระมังที่ไม่เล่นเกมแบบนี้ วันทั้งวันเขาจะต้องทำความสะอาดโรงนาแห่งนี้ ส่วนกันก็คอยเดินตามเขาหรือนำเขาบ้างในบางครั้ง เงาของกันและแคนดี้แทบจะไม่เคยพรากจากกัน

มันเป็นเวลายาวนานเท่าไรนั้น กันก็จดจำเวลาไม่ได้ถนัด ก็ควรจะเริ่มนับตั้งแต่ที่กันจำความได้นั่นละ ตอนนั้นกันยังเล็กอยู่เลย พอรู้ตัวอีกที กันก็แก่กว่าแคนดี้มาก ส่วนเขาก็ดูอ่อนแอลง ที่เคยวิ่งเล่นด้วยกันสมัยก่อนเป็นต้องลืม ๆ กันไปเสียบ้าง

วันนี้มีคนแปลกหน้าสองคน คนหนึ่งตัวเล็กแต่ท่าทางเอาเรื่องเหมือนกัน เห็นว่าชื่อ จอห์น – จอห์น มิลตัน หมอรู้ระวังตัวอยู่ตลอดเวลา และสิ่งที่หมอกระทำต่อคนอื่นดูเหมือนไม่ค่อยเป็นมิตรกับใครเท่าไรนัก จะมีก็แต่กับเจ้าคนตัวโตอีกคนนั่นละ ถ้ากันจำไม่ผิดหมอชื่อ เลนนี่

เลนนี่ สมอลล์ ชื่อหมอเหมือนจะเล็ก แต่หมอนั่นนะตัวโต ตัวโตเสียเปล่า แต่กันมองออกว่าหมอนะไม่เต็มเหมือนคนทั่วไป หมอออกจะพิเศษ แต่ก็ดูเป็นคนดีนะ แคนดี้ก็ยังว่าแบบนั้น

หมอมากันสองคน แน่นอน ไม่ค่อยมีใครเดินทางกันสองคนในยุคสมัยนี้หรอก ยุคนี้ไม่มีใครไว้ใจใครได้สักคน ทุกคนอยู่ในที่เดียวกัน แต่ก็ไม่ค่อยได้พูดคุยกันมากนักนอกเสียจากเรื่องงาน หรือถ้าจะสุมหัวกันทีก็ต้องเชื่อมโยงกันด้วยเกมการแข่งขัน และตรงนั้นละ มันก็มักจะจบลงด้วยการก่อเกิดคนแพ้และชนะ

ไม่มีใครอยากพ่ายแพ้ตลอดเวลา แต่ชัยชนะมันก็ไม่ได้มาโดยง่าย การมีชีวิตอยู่ก็เหมือนกัน เห็นว่าเมื่อไม่นานนี้หมาของสลิมหัวหน้าคนคุมล่อออกลูกมาหลายตัว ถ้ากันจำไม่ผิดน่าจะเก้าตัว แต่นายสลิมหมอจับกดน้ำเน่าไปสี่ตัว เหลือเพียงห้าตัว

มันจำเป็น-นายสลิมว่าอย่างนั้น คนอื่น ๆ ก็เห็นด้วย เก้าตัวสำหรับหมาตัวเมียมันมากเกินกว่าจะดูแล  พวกเขาเลยตัดสินว่าพวกมันไม่สมควรมีชีวิตอยู่เพื่อสร้างความลำบากให้กับแม่ของมัน นั้นอาจเป็นสิ่งถูกต้องที่มนุษย์เป็นผู้กำหนด ผู้ที่แข็งแรงกว่า ผู้ที่มีอำนาจเหนือกว่าย่อมสามารถชี้นำหรือกำจัดอะไรก็ตามที่หมดประโยชน์ หรือเห็นว่าสิ่งนั้น ๆ เป็นปัญหา

กันเองที่อายุมากขนาดนี้ก็คงไม่พ้นว่าสักวันจะต้องถูกจัดการอะไรบางอย่าง แต่แคนดี้ไม่เคยแสดงอาการแบบนั้นให้เห็นเลย เราผูกพันกันมากเสียจนเกินกว่าจะเอาเรื่องราวของผลประโยชน์มาตัดสินในการมีอยู่หรือดับสูญ

“ให้เจ้าคอหักสิ อ้ายหมาบ้านี้มันเหม็นฉิบหายเลย”

นั่นก็เสียงเจ้าคาร์ลสัน ตะหมอเข้ามาในห้องนี้ทีไรเป็นต้องส่งเสียงดังเสมอ และแคนดี้ก็ดูท่าทางไม่ค่อยชอบใจเจ้าหมอนี้เสียด้วยสิ กันเองก็เช่นกัน หมอชอบพูดเสียงเสมอเรื่องกลิ่นเหม็นๆ กันกับแคนดี้ต่างหากที่ต้องบ่นเรื่องนี้กับหมอ เพราะปากเหม็นๆของหมอนี่ละที่ทำให้กันต้องตื่นขึ้นมาดูเสมอ แล้วแคนดี้ก็พูดตอบหมอไปว่า

“กันอยู่กับมันมาเสียจนชิน จนไม่ได้กลิ่นว่ามันเหม็น”

แคนดี้พูดถูก กันเห็นพ้องด้วย เพราะในห้องขณะนั้นมีทั้งจอห์น ทั้ง สลิม พวกเขาไม่เห็นมีใครบ่นโวยวายเลยว่ามีอะไรที่มันเหม็นได้ขนาดนั้น แต่เจ้าคาร์ลสันมันก็ยังไม่ยอมลดละ มันยังคงตะแบงเสียงมายังกัน ให้ห่ากินตะหมอนี่มันจะอะไรกับกันนักหนา เหมือนว่าหมอกำลังพูดอะไรอีกมากมายกับแคนดี้

สลิมเหมือนไม่ค่อยใส่ใจเท่าไร แต่หมอก็ออกความเห็น และเมื่อแคนดี้รับฟังสิ่งที่สลิมพูด ดูเหมือนว่าแคนดี้จะหันหลังให้กับทุกคนในห้อง กันเห็นเจ้าคาร์ลสันไปที่เตียงนอนของมัน หยิบอะไรบางอย่างออกมา ไอ้สิ่งหมอหยิบออกมานะกันเคยเห็นเหมือนกัน แม้กันจะมีหน้าที่ดูแลแกะ แต่ว่าไอ้สิ่งนั้นมันก็เคยแผดเสียงคำรามจนกันต้องวิ่งเตลิดไปหาที่ซุกหัว

หมอเดินมาทางกันแล้วแต่กันแล้ว จากนั้นหมอก็ล้วงเอาสายหนังออกมาจากกระเป๋า จากนั้นนำมันมาคล้องคอกัน

“มา ไปกันเถอะ” เสียงของหมอที่พูดกับกันฟังดูอ่อนโยนขึ้น จากนั้นกันก็ค่อยยันตัวขึ้นจากที่นอน แคนดี้นอนนิ่งไม่พูดคุยกับใครอีกเลย ส่วนสลิมก็พูดกับคาร์ลสันสองสามประโยค ก่อนที่กันกับหมอจะเดินออกจากห้อง กันเดินไปกับหมอผ่าเข้าไปในความมืดมิด และเมื่อหมอหยุด กันก็หยุดด้วยเช่นกัน

ขณะนั้นเอง ที่กันรู้สึกถึงความเยียบเย็นเหน็บหนาวที่ประทับลงตรงต้นคอของกัน

วินาทีนั้น กันคิดถึงแคนดี้

บทประทับใจในเรื่อง

“หมอเป็นคนดี” สลิมว่า “คนดีไม่จำเป็นต้องมีความคิดมากนักดอก กันเห็นว่า ที่เป็นๆอยู่น่ะ ดูมันจะตรงกันข้ามเสียด้วย ลองนึกถึงอ้ายคนที่มันแคล่วคล่องว่องไวดูซี โดยมากก็มักไม่ใช่คนดีอะไร”

ขณะเวลานี้คือเวลาที่ดอกฝนเบ่งบานระใบไม้เขียว เป็นยามที่ผู้เขียนเอนตัวพักกายผ่อนอารมณ์ใต้เรือนระแนงไม้ อีกทั้งเป็นวันหยุดวันหนึ่งในอีกหลายวันที่ฝนพรมลงมาให้ความชุ่มเย็นเป็นช่วงๆ (ช่วงๆ หมายถึง เป็นระยะๆ มิใช่หมีแพนด้า)

สำหรับใครหลายคนที่ชอบการเดินทางไปไหนต่อที่ไหนในวันหยุด หรือการได้หยุดคือการเดินทาง ฝนอาจเป็นมารร้ายและตัวอิจฉาที่คอยหลอกหลอนผู้คนที่รักที่แจ้งต้องขุ่นข้องหมองจิต

มนุษย์ที่รักการเคลื่อนไหวน้อยอย่างข้าพเจ้าจึงดูจะเป็นสิ่งมีชีวิตที่โชคดีสำหรับห้วงยามฉ่ำเย็นนี้

หยุดหนนี้(อาสาฬหบูชาและเข้าพรรษาติดต่อกัน) ข้าพเจ้าจึงพกพาหนังสือหนังหากลับมาอ่านที่รังนอนบ้านเกิดสามเล่ม เป็นเล่มที่อ่านค้างไว้ยังไม่จบและที่อยากอ่านเล่นทบทวนบางสิ่งบางอย่างเพื่อใช้ขีดเขียนเรื่องราวอื่นๆไปอีก

เล่มแรกที่จะหยิบมาพูดถึงเป็นหนังสือเก่า เล่มนี้ไม่ได้หยิบมาจากกรุงเทพ แต่บังเอิญค้นเจอในห้องเก็บหนังสือที่บ้าน เป็นหนังสือที่เคยอ่านนานมาแล้ว ก่อนนั้นเคยเขียนแนะนำหนังสือเรื่อง “โสกไผ่ใบข้าว” เป็นเรื่องราวของ เด็กหญิงชาวอีสานและห้วงยามการเจริญเติบโตของต้นข้าว ประเพณีที่ร้อยประสานไปกับวิถีชีวิตของคนในท้องถิ่นกลิ่นนาไร่ (เมื่อไม่นานมานี้เดินผ่านชั้นหนังสือเห็นแวบๆว่าออกภาคสองแล้ว)

เรื่องนี้ที่กำลังจะเอ่ยถึง เคยอ่านก่อนเล่มที่ว่ามาข้างต้น เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับข้าวเหมือนกัน แต่เป็นการเล่าเรื่องข้าวที่เป็น “ข้าวของพ่อ” พ่อของผู้เขียนและพ่อของปวงประชาชาวไทย บรรยากาศออกไปในแนวเรื่องเล่ามากกว่าเป็นเรื่องราวอย่าง “โสกไผ่ใบข้าว” แต่ก็ถือได้ว่าอ่านแล้วสบายใจเพราะภาษาไม่ซับซ้อนสวิงสวายปวดหัว

ข้าวของพ่อ โดย วิมลพรรณ ปีตธวัชชัย

เรื่องราวดีๆที่ผูกพันกับวิถีชีวิตไทย

สำนักพิมพ์ ดีเอ็มจี

ข้าวของพ่อเป็นเรื่องเล่ากึ่งสารคดี มีทั้งสิ้น ๑๕ ตอน รวมหน้าทั้งหมด ๑๕๕ หน้า อ่านไม่นานเพราะหนังสือตัวใหญ่ ไม่ปวดตาและได้ความรู้ เป็นความรู้ที่ลูกคนหนึ่งนั่งคุยนั่งถามเรื่องราวเกี่ยวกับข้าวต่อผู้เป็นพ่อ

พ่อในเรื่องได้บอกเล่าถึงที่มาของข้าว คุณประโยชน์ เรื่องราวของพระแม่โพสพความเชื่อต่อข้าวในวิถีชีวิต ตลอดจนการแปรรูปข้าวให้เป็นอาหารขนมต่างๆมากมาย และเรื่องราวในส่วนของพระราชดำรัสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานแก่พวกเราชาวไทย ให้รู้สำนึกและเห็นถึงคุณประโยชน์ของข้าว

“ข้าวที่ออกสีลักษณะนี้เป็นข้าวมีประโยชน์ อย่างข้าวกล้อง คนไทยส่วนใหญ่ไม่ค่อยกินกัน เพราะเห็นว่าเป็นข้าวของคนจน ข้าวกล้องมีประโยชน์ทำให้ร่างกายแข็งแรง ข้าวขาวเม็ดสวย แต่เขาเอาของดีออกไปหมดแล้ว มีคนบอกว่าคนจนกินข้าวกล้อง เรากินข้าวกล้องทุกวัน เรานี่ก็คนจน”

พระราชทานแก่สื่อมวลชน ณ โครงการพัฒนาส่วนพระองค์ จังหวัดปราจีนบุรี วันที่ ๑๘ พฤศจิกายน พศ. ๒๕๔๑

เมื่อเอ่ยถึงข้าวเรามักจะคิดถึงอาหารการกิเพียงอย่างเดียว ข้าวยังสามารถแปรรูปหรือเป็นส่วนผสมรวมกับผลิตภัณฑ์อื่นๆอีกหลายชนิด อย่างแชมพูสระผม ครีมบำรุงผิว น้ำมันนวด แม้แต่ สบู่ที่ทำจากไขรำข้าวก็ยังมี

หนังสือเล่มนี้ได้บอกกล่าวเรื่องราวของในหลวงที่ทรงงานเกี่ยวกับข้าวไว้มากมาย สมควรที่คนไทยควรได้ศึกษา เพราะการรู้คุณค่าในสิ่งที่เป็นรากฐานทางจิตวิญาณและปากท้องเรานั้น เป็นเรื่องที่ไม่ควรรู้แค่ว่า รับประทานใส่ปากไปวันๆ

หนังสือเรื่องข้าวของพ่อ จึงให้ความรู้และเตือนสติคนไทยให้รู้จักรากเหง้า ที่มาแห่งเลือดเนื้อและจิตวิญญาณของคนไทยแต่โบราณถึงปัจจุบัน และให้ความคิดว่าเราควรกินข้าวอย่างไร

-จากคำนำหนังสือ โดย สุเมธ ตันติเวชกุล-

หนังสือเล่มถัดมาที่หยิบขึ้นมาอ่านในช่วงวันหยุดอีกเล่มคือ “วานปีศาจเขียน” ของรงค์ วงษ์สวรรค์ เล่มนี้อ่านจบไปรอบแล้ว แต่อยากหยิบมาอ่านอีกรอบ ชอบเพราะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับคนในเมือง (เมื่อปี๒๕๔๙) เป็นงานเขียนประเภทความเรียง-เรื่องเล่า-เรื่องสั้น รวมๆกันจะเรียกอะไรก็ช่างเถอะ สรุปว่าชอบก็แล้วกัน

วานปีศาจเขียน : รงค์ วงษ์สวรรค์ (ปี๒๕๔๙)

สำนักพิมพ์ มติชน

อาศัยคำตามหลังปก : วานปีศาจเขียน คือลีลาร้องทุกข์ให้กับคนชั้นล่างแบบถึงกึ๋นของ “ลำพู” เจ้าของคอลัมน์ยอดฮิตของหนังสือพิมพ์สยามรัฐในยุคก่อน และไม่น่าเชื่อว่า ชีวิตแบบคนสังเคราะห์ของ รงค์ วงษ์สวรรค์ ใน พศ. นั้นยังไม่เปลี่ยนแปลง

ไม่ว่าจะเป็น คนฆ่าเนื้อขาย จ่านายสิบตำรวจ โสเภณี คนโซ สาววัยกำดอด เรื่องของความคิด การสนทนาที่ไม่มีจุดจบ หญิงแพศยา ธรรมชาติ แหล่งสลัม ดงน้ำครำ ต้นไม้ในป่าคอนกรีท ฯลฯ

คนเหล่านี้ยังยากจนและทนทุกข์ ในขณะที่เศรษฐีกลายเป็นมหาเศรษฐีและเป็น อัครมหาเศรษฐี

-บางส่วนของปกหลัง-

วานปีศาจเขียน เป็นเสมือนหนึ่งเรื่องสั้น เป็นดั่งหนึ่งเรื่องเล่าโดยผู้เขียน รงค์ฯ มิใช่ปีศาจตนใดโดนไหววานให้เคาะตัวหนังสือประดานี้

เป็นประโยคบอกเล่าที่เอาความเป็นมนุษย์ปุถุชนคนกินข้าวสวยธรรมดาสามัญมาขยายรายละเอียด บางเรื่องเป็นเหมือนบทบ่นรำพึงตัดท้อ บ้างเหมือนบทเย้ยหยันให้มันส์เอ็นจอยรูปากประสารงค์ฯ

หากบอกว่าชอบตรงไหนในหนังสือเล่มนี้ บอกว่าชอบสองส่วน

หนึ่งคือส่วนวิธีนำเสนอ

และอีกหนึ่งคือเนื้อหา เนื้อหาในเล่มอ่านแล้วเราสัมผัสได้ เพราะมันใกล้ตัว (สำหรับข้าพเจ้า) ขณะนี้ที่ฝนตก จะขอยกเรื่องราวเกี่ยวกับฝนในเล่มนี้มาให้อ่านกันสักบทตอนหนึ่ง

และฝนยังไม่หาย

๒. ฝนชโลมลงมาอีก และอ้อยสร้อย กิ่งแคโน้มลงคุยกับผลน้ำเต้าน้ำค้าง และดอกบวบยิ้มกับแมลงภู่ มีคนเห็นและได้ยิน โดยอาศัยปัญญาเป็นหูและเป็นตา ความบ้าเป็นสติ และความทะลึ่งเป็นสมุดบันทึก

“น่าสงสารชมพู่เหลือเกิน” แคว่า

“สงสารเขาทำไม?” น้ำเต้าฉงน

“เขาไม่อยากเกิดเป็นชมพู่ เข้าอยากเป็นทุเรียนเพราะมัน แพงดี”

“ผมก็ได้ยินทุเรียนเขาบ่นเหมือนกัน ว่าเขาโดนค่อนขอดเรื่อย เขาอยากเป็นมะขวิด”

“ถึงว่าละซิ..” แครำพึง “ผมก็เบื่อตัวเองเหมือนกันอยากจะเป็นยอดกระถิน”

น้ำเต้าพูดอย่างตริตรอง “ถ้าจะให้ผมเลือกอยากเปลี่ยนได้ ผมอยากเป็นตำแย”

“เหตุผล?”

“มันคันดี”

๓. ฝนยังไม่หาย ใครบางคนโดนความหิวมันตะโกนด่าให้ เดินออกไปหากินนอกบ้าน ฉวยโอกาสด่าใครอีกหลายคน ที่บันดาลให้ซอยเป็นหล่มโคลน เขารู้สึกอิจฉาหมาที่คุ้ยขยากโสโครกกินได้ตามถนน เขาโกรธคนขับรถบรรทุกผู้รับใช้ที่ซื่อสัตย์ของมัจจุราช เกลียดผู้หญิงที่นั่งตอแหลอยู่ในรถยนต์ราคาหลายแสน (ผู้อ่าน:ขณะนั้น) หมั่นไส้ปลาหมอถากเกล็ดขึ้นอวดความทรหดของมัน ชิงชังพนักงานขนถ่ายอุจจาระเถื่อน (ผู้อ่าน : มีด้วยเหรอะ) และอยากถีบตัวเองให้เจ็บปวด

เขาจำเป็นต้องฟื้นอารมณ์ร้ายกาจเหล่านี้ไว้ – มันช่วยให้เขาตระหนักได้ว่าเขายังเป็นคน

๔. และฝนยังไม่หาย นรีนอนซบอยู่ ในมุ้งอับราของหล่อน (ผู้อ่าน : อับ-รา) รู้สึกอยากเห็นแสงแดด หล่อนรักแสงแดดในยามเช้า หล่อนรักเสียงมอดไชไม้- มันเป็นดุริยางค์ของหลอนผู้เดียวดาย หล่อนรักกลิ่นหอมของใบเนียมนวลประกอบน้ำกลอกกลิ้งบนใบบอน และเลื่อมระยับบนใบพุดซ้อน

ความรัก หล่อนมีความรัก หล่อนรักหมอนที่เคยหนุน อ้อมกอด (ของตัวเอง) ที่เคยซบเพื่อร้องไห้ และหล่อนมิวายรักความผิดหวัง

มันช่วยให้ตระหนักว่าหล่อนเป็นคน-เท่านั้น

มันเตือนให้รู้ว่าหล่อนเป็นหญิง และอาภัพ และใคร่จะมีชีวิตเสพย์ความอาภัพนั้น

โลกร้องไห้ให้เป็นกำนัลหล่อนในกังวานพริ้ง

กลับมาที่ผู้อ่าน : ใจหนึ่งไม่แน่ใจเหมือนกันว่าเด็กสมัยใหม่ลองได้มาอ่านเรื่องราวแบบนี้ในพศ.นี้ จะสามารถมองเห็นสิ่งที่ย่ำซ้ำวนเวียนในสังคมเรานี้ได้หรือไม่ เพราะส่วนหนึ่งคือ เรามีหนังสือให้อ่านเยอะซึ่งมีทั้งที่ดีและไม่ดี-แต่ที่ไม่ดีเยอะกว่า(ตามความเห็น) และอีกส่วนหนึ่งคือ เรามีเวลาในการอ่านน้อยลงในสังคมเร่งรีบ ดังนั้น การเลือกอ่านอะไรสักอย่างจึงมักเลือกอ่านเรื่องราวบันเทิงเริงใจ และไม่รู้จะเอาสาระอะไรกับชีวิตคนอื่น

แต่ก็นั่นละ มันไม่ได้เป็นเรื่องที่เอามาบ่นให้-ไม่ได้อะไรขึ้นมา หากแต่น่าจะเป็นเรื่องขบคิดสำหรับคนทำงานศิลปะในสายวรรณกรรม

ว่ากันมาถึงตรงนี้ ต้องหยิบหนังสืออีกเล่มขึ้นมาเอ่ยถึง เพราะมีวรรคตอนโดนใจอยู่หลายเรื่องสำหรับการเขียน การคิด การใช้ชีวิต และการมีความสุข

เสียงพูดสุดท้าย : รงค์ วงษ์สวรรค์

บทสัมภาษณ์โดย วรพจน์ พันธุ์พงษ์

หนังสือเล่มนี้ หยิบติดมาอ่าน อ่านไม่จบเสียที่ตั้งแต่ซื้อมา อ่านแล้วก็คิดตาม อ่านแล้วก็นึกย้อนไปในสมัยเรายังเด็ก ถามพ่อถามแม่ว่าเมื่อก่อนเป็นแบบนี้มั้ย อย่างเรื่องการเลี้ยงลูกก็เหอะ อันนี้ชอบเพราะตรงใจ คิดเหมือนกันเลย แต่ปู่พูดได้อารมณ์มากมาย

ฝรั่งมีหนังสือ สอนลูกให้รวย แล้ว รงค์ วงษ์สวรรค์ สอนลูกให้รวยหรือเปล่า

“ไม่ เราสอนลูกให้เป็นคน ให้เป็นคนทำประโยชน์ เป็นคนดี ไม่ต้องหาคำจำกัดความให้มาก”

“เดี้ยวนี้พ่อแม่เลี้ยงลูกไม่เป็น ลูกไม่หย่านม ทำไง มาถามหมอ ไอ้— ถามแม่มึงสิ ทำไงลูกหย่านม”

“บางทีเรารำคาญพวกนักจิตวิทยาว่าทำไมต้องหาคำตอบทุกเรื่องของชีวิต บางอย่างไม่ต้องหา ให้ธรรมชาติทำงานของมันบ้าง ไปหาทำไม ลูกไม่ยอมทำการบ้าน ทำยังไง โธ่ ก็เตะแม่งสิ ลูกไม่กินข้าว ลูกเบื่ออาหาร ก็ตบปากแม่งสิ ข้าวไม่กิน”

ผู้อ่าน : จะว่าไปผมก็ไม่ค่อยสนับสนุนการเตะการตบหรอกครับ แต่ที่เห็นด้วยเห็นจะเป็นการให้ธรรมชาติทำงานของมันบ้าง เรื่องบางเรื่อง เราเอาแต่คิดจนจนกลายเป็นอุปทาน หนักเข้ากลายเป็นหมู่ เรียกอุปทานหมู่ เหมือนอย่างเรื่อง มาตรฐานของเด็กว่า ต้องอะไรๆ เท่ากับอะไร นี่ก็ทำเหมือนจะจัดระเบียบธรรมชาติของเด็ก แต่ลืมไปว่า ธรรมชาติไม่มีระเบียบ-แต่มีระบบของมัน

เดี้ยวนี้คนชอบหาคติชีวิต ไปหาอะไรนักหนา บางคนซื้อตำรามาอ่าน มันมากเกินไป

คติชีวิตของเราหาได้ทุกที่ แม้แต่บนถนน

ประสบการณ์ของพ่อแม่มีคุณค่ามาก ถ้าเราฟัง แต่นิสัยของพวกเด็กๆก็เบื่อทุกคน เราโตขึ้นมา ย้อนนึกถึงเรื่องที่แม่สอน คิดทีไรแม่ก็ถูกทุกที เพียงแต่ฉากและตัวละครเปลี่ยนไป วันเวลาเปลี่ยน จากท๊อฟฟี่แท่งเล็กๆ มาเป็นรถยนต์

ไม่ต้องไปเรียนที่ไหนหรอก เรายืนยันมาตลอดว่า

พ่อแม่เป็นสิ่งแวดล้อมที่ดีของลูก

พ่อแม่เหมือนเป็นแรงบันดาลใจ เป็นหลักคิด และ พ่อแม่ที่ดีมักไม่ยึดถือตัวเองเป็นศูนย์กลาง หากแต่ต้องตั้งคำถามและเปิดใจรับธรรมชาติของลูกด้วย ธรรมชาติก็เหมือนกัน เป็นแรงบันดาลใจให้คิดค้น และสร้างสรรค์งานเขียนต่างๆมากมายขึ้นมาบนโลก ฝนตกก็ทำให้คนเรานึกถึงอะไรที่ชุ่มชื้น เย็นรื่นจิตใจ ใช้คำที่สดสวย สะอาด กระจ่าง และ จรรโลงจิตใจทั้งผู้เขียนและผู้อ่าน

งานเขียนที่ดีมิเพียงรับใช้จิตวิญญาณของผู้เขียน หากแต่สามารถ ยกระดับ บรรเทา หรือฟื้นฟูจิตใจผู้คนที่หม่นหมองจากเรื่องราวเลวร้ายรอบกาย และภายในใจได้

วันนี้เป็นวันที่อากาศดี มีผลส่วนหนึ่งให้อยากเขียนเรื่องดีๆ นี่ก็เป็นแรงบันดาลใจ ธรรมชาติก็เหมือนมารดาบิดาทางหนึ่งของโลกที่ให้แรงพลังแก่มนุษย์

ฝนตก ดอกวรุณเบ่งบาน แพรวระยับ

ผู้คนเกิดพลังใจ

ผู้คนเกิดแรงบันดาลใจ

แรงบันดาลใจ

ไม่มี มัวรอแรงบันดาลใจป่านนี้ลูกเมียอดตายห่าแล้ว แรงบันดาลใจอะไรกัน พูดไปเรื่อย

มันงานอาชีพ เราต้องฝึกฝน “ยาขอบ” ต้องใชกระดาษสีชมพู ไม่งั้นเขียนไม่ได้ ท่านทำอย่างนั้นจริงๆ ก็แปลก ของเรานี่มีอยู่ครั้งหนึ่ง นักเขียนผู้ใหญ่บอกว่า การเขียนหนังสือคือการขายฝัน เราบอกไม่ได้ขายฝัน เราขายความจริง นักเขียนผู้ใหญ่ท่านนั้นโกรธฉิบหาย

คงพูดแบบยโสด้วยความเป็นเด็ก

บางคนกดดัน เดินคิด เดินวนไปวนมา กว่าจะนั่งลงเขียนอาจารย์คึกฤทธิ์บอกว่าไม่ต้องคิดมาก อยากเขียนหนังสือ เขียนเลย ไม่ต้องรอจินตนาการอะไรหนักหนา เป็นนักเขียน ไม่ใช่นักเทศน์ เขียนก็เขียนไปเลย อย่าสอน

หลายคนหยิบปากกาปุ๊บสอนเลย ผู้ประกาศข่าวด้วย มันไม่ใช่หน้าที่ ยูจะอ่านข่าวก็อ่านไป ทุกวันนี้ไม่รู้ใครเป็นคนอ่านข่าว ใครเป็นคอมเมนเทเตอร์ สับสน ชอบสอน ดูถูกคนไทย

จริงอยู่ สื่อมีหน้าที่ให้การศึกษากับผู้รับฟัง แต่ต้องแนบเนียนและไม่ให้รู้ตัวว่าถูกสอน อันนี้สำคัญมาก เขาไม่ใช่ลูกศิษย์ ไม่ใช่ลูก จะไปสอนทำไม เป็นนักเขียน ถ้าจะสอนต้องสอนแนบเนียน ถ้าไม่เนียนจะเรียกว่าเรื่องสั้นทำไม เขาก็เรียกว่าตำราเรียนใช่ไหม นี่ไงคือวรรณกรรม

แม้แต่สารคดีก็เถอะ จะพูดจะสอนอะไร เราเอาคำพูดนั้นใส่ปากคนแก่ที่นั่งริมถนนก็ได้ นี่คือศิลปะ

ใช้วิธีให้คนอื่นพูดแทนเรา เราไม่มีสิทธ์สอน ไม่ใช่หน้าที่

ครั้งหนึ่งคนเข้าใจผิด นึกว่านักเขียนเป็นผู้ยิ่งใหญ่ เราเรียกตัวเองว่า art laborer กรรมกรทางศิลปะ ทำเลย ไม่ต้องรอจินตนาการ ไม่ต้องดูพระจันทร์ก่อนเขียน เราเขียนหนังสือท่ามกลางคนกินเหล้าเป็นสิบ ถามคุณติ๋มสิ อยู่คนเดียวฟุ้งซาน มองนอกหน้าต่าง คิดเพ้อเจ้อ นั่งมองดวงจันทร์ เพลิน ใครไม่ชอบดูดวงจันทร์บ้างวะ มันสวยนะ สวยแล้วเราจะทำงานทำห่-าอะไรวะ

ยิ่งจิบเหล้า ดูดบุหรี่ มองพระจันทร์ โคตรสุขเลย

แล้วมีผู้หญิงสวยๆอยู่ด้วย คือเมียเราเอง โอ้โฮ จะทำงานทำไม

-แรงบันดาลใจ : รงค์ วงษ์สวรรค์-

โลกเคลื่อนตามจักรราศี มีทิวา มีราตรีเป็นแผนที่แห่งเวลา อาบอุ่นไอสุริยา เพื่อผลิงอกชีวิตบรรจง ตราบเท่าอาทิตย์ยังคง องค์ธาตุยังครบ จะโคจร ก่อเป็นวัฏอันบวร และวังวนแห่งคืนวัน

ใต้แสงตะวัน : เสกสรรค์ ประเสริฐกุล

ไฟดับ - ข้าพเจ้าทำอะไรไม่ได้นอกจากเดินออกมายืนรับลมที่ระเบียงห้อง ลมพัดเบาเหมือนเด็กวัยรุ่นเสือกเกิดอารมณ์อยากขี้เกียจ แต่นั้นไม่ใช่ปัญหาวาระประเทศ -ข้าฯจึงวางไว้ภายหลัง จากนั้นยืนมองสิ่งต่างๆภายหน้า

ด้วยความสูงจากระดับน้ำทะเลไม่มากมาย ข้าฯเห็นสิ่งต่างๆเคลื่อนไหวเบื้องล่าง แสงไฟ เสียงเพลง เสียงคนพูดคุย-หากเขาพูดเสียงดัง บ้างตะโกนด่าทอต่อกันและไม่นานกอดคอกินเหล้าร้องเพลง ชีวิตหมุนเวียน บ้างสับสน บ้างเป็นวงจรชัดเจนซ้ำซาก บางครั้งไฟดับไปไม่ทั่วถึง เรายังสามารถมองเห็นชีวิตอื่นที่อาศัยแสงไฟในราตรีเดียวกันได้ ชวนให้นึกถึงเรื่องราวเรื่องหนึ่ง

ข้าพเจ้าอยากเล่า แม้จะไม่มีใครอยากฟังก็ตาม

เรื่องราวเริ่มต้นในค่ำคืนฝนพายุโหมพัดกระหน่ำ เจ้าแพะหนุ่มวิ่งเตลิดเข้าหาที่หลบฝนและเสียงฟ้าร้อง โชคดีที่พบเจอบ้านไม้หลังหนึ่ง

ภายในบ้านไม้นั้น มืดมิด มีเพียงแสงวูบวาบจากสายฟ้าที่ฟาดโบยมวลเมฆาภายนอก เจ้าแพะหนุ่มขดตัวอยู่ในมุมมืด ในความมืดนั้น มันได้พบว่ามีอีกชีวิตหนึ่งค่อยๆเดินลากเท้าเข้ามา เสียงคล้ายของแข็งกระทบพื้น เสียงเหมือนฝีเท้าของสัตว์กีบ เจ้าแพะหนุ่มทักทายผู้มาใหม่ ทั้งสองพูดจากันด้วยเรื่องราวของสิ่งที่ต่างคนต่างหวาดกลัว และรู้สึกอุ่นใจที่ได้อยู่ร่วมกันในค่ำคืนนี้

ทั้งสองลาจากกันในค่ำคืน โดยที่นัดหมายกันอีกครั้งในวันเช้ารุ่ง อากาศสดใส บอกรหัสกันและกันโดยที่ไม่ได้เห็นใบหน้าค่าตากันเสียด้วยซ้ำ จะว่าไปแล้วนั้นไม่ใช่เรื่องสำคัญเลยหากพวกเขาทั้งสองมีไมตรีต่อกัน

เช้าวันรุ่งขึ้น อากาศสะอาดหลังพายุฝนพ้นผ่าน ต้นไม้เขียวชุ่มหยดน้ำ แพะหนุ่มมารอในที่นัดพบ เมื่อถึงเวลาเขาทั้งสองก็ได้พบกัน แพะหนุ่มพบว่า สหายยามค่ำคืนนั้นคือหมาป่าหนุ่มตัวหนึ่ง

แพะหนุ่ม หมาป่าหนุ่ม ความแตกต่างทั้งร่างกายและอาหารการกิน แต่นั้นเป็นสิ่งที่พวกเขาต้องฝ่าฟันให้พ้นไป

และเมื่อเทวีแห่งสันติ ยิ้มให้เขาทั้งสอง นั่นคือความสงบสุข-ตลอดไป

ความมืดมิด ใช่ว่า ในความรู้สึกบางขณะ หรือบางทีคือ-ความน่ากลัว เป็นสิ่งอำพรางสายตา การมองเห็นถูกระงับไว้ด้วยความมืด และในยามที่ดวงตาหนึ่งดับสิ้นลง ดวงตาอีกหนึ่งก็จะเปิดขึ้นเพื่อทำงานแทนดวงตาที่ต้องอาศัยแสงสว่าง

ลืมสิ่งที่เป็นเปลือกห่อหุ้มร่างกาย วางอุปทานสัญญาไว้ข้างลำตัว (ตบหัวมันเล็กน้อย-ด้วยความเอ็นดู) พูดคุยในเรื่องเดียวกัน เรื่องราวพื้นฐานของการดำรงชีวิต อาหารการกิน สิ่งที่หายใจ เพลงที่ฟัง และพิธีการแห่งสติอันงดงาม เสียงเพลงที่ขับร้องในค่ำคืนมืดมิดช่วยกล่อมเกลาโลกให้สงบสันติ

คล้ายจะเหมือนกันแต่ต่างกันตรงวาระเวลา ในสงครามโลกครั้งที่ ๑ นับหลายคืนแล้วในวันที่อากาศหนาว

กองทัพเยอรมันประจันหน้าอยู่กับกองทัพอังกฤษในสนามเพลาะที่ขุดเป็นหลุมตลอดแนวยาว ราตรีไม่เคยสงบ สองฝ่ายยิงปืนใส่กันไปมาทั้งวันทั้งคืน พวกเขาไม่รู้จักกันมาก่อนและพวกเขารู้เพียงอย่างเดียวคือ ‘คำสั่ง’

จนถึงเมื่อวันที่ ๑๙ ธันวาคม คศ. ๑๙๑๔ เสียงปืนจากฟากฝั่งกองทัพเยอรมันพลันสงบลง ไม่นานนักจึงเกิดแสงไฟเล็กๆเรื่อเรืองจากดวงเทียน มันประดับไว้ที่ปลายปืนของทหารเยอรมัน

แสงนั้นวาบไหวไปมาในราตรีมืดมิด ทหารอังกฤษหยุดยิง จากนั้นเฝ้าคอยว่าจะเกิดอะไรขึ้น และพวกเขาได้ยินเสียงร้องเพลงจากฝ่ายตรงข้าม เสียงเพลงจากแผ่วเบาค่อยๆดังขึ้น ดวงไฟจากเปลวเทียนยังคงส่องแสง

STILLE NAACHT HEILIG NACHT เป็นเพลงที่ไพเราะ ทหารอังกฤษยืนสงบ พวกเขาลดปืนที่เคยคำรามใส่กันเพื่อหวังปลิดชีวิตลงชั่วขณะเวลาหนึ่ง เมื่อเพลงจบ พวกเขาคลานออกมาจากสนามเพลาะ ทิ้งความคิดที่จะเข่นฆ่ากัน พวกเขาต่างแลกเปลี่ยนกันดูรูปภรรยาลูกชาย คนรัก กอดคอกัน ส่งบุหรี่และเบียร์เพื่อขับไล่ความเหน็บหนาว และให้หัวใจเยียบเย็นได้รู้สึกถึงความอบอุ่น

จากนั้นไม่นานพวกเขา ทหารเยอรมันและทหารอังกฤษต่างก็แยกย้ายกันกลับไปยังหลุมเพลาะของตัวเอง พวกเขาเหล่านั้น หยิบปืนขึ้นมายิงกันต่อ

- เรียบเรียงใหม่จาก เมืองเล็กที่เปลี่ยนโลก : เรื่องของนักเดิน(สวน)ทาง -

เหมือนเป็นความฝันตื่นหนึ่ง แต่ก็นั่นละ หากในยามหลับไหลเราสามารถลดจำนวนชีวิตที่ต้องถูกปลิดทิ้งจากการเข่นฆ่ากัน แล้วทำไมเราจึงไม่นอนหลับกันให้มากเข้าไว้ละ ในเวลากลางคืน ทำไมจึงยังมีผู้คนที่ต้องแบกท้องหิว อาจผู้คนมีเวลานอนเพียงวันละสี่ชั่วโมง มีมากที่ถูกตัดเส้นประสาทความง่วงออกจากร่างกาย เรื่องราวประหลาดไม่น่าเป็นไปได้ แต่ข้าฯ วงเล็บไว้ในใจว่า (ไม่แน่) เหล่านั้นเกิดที่เมืองโกรเทสก์

‘นอน’ เมื่อคนเรารู้สึกว่าลำดับการดำเนินชีวิตมีสิ่งอื่นที่สำคัญมากมายกว่าการนอน มันเป็นเรื่องของชายคนหนึ่ง ‘เคแอลเอ’ (K-LA)

“บางคนยามตื่นเพียงพยักหน้าก็ได้ทุกอย่างตามต้องการ แต่ยามนอนกลับขดกอดตัวเองไว้แน่นราวทารก ที่ไม่ยอมออกจากครรถ์มารดา บางท่านถึงขั้นไม่อยากหลับ เพราะเกรงว่าฝันร้ายจะมาจากใต้หมอน

ห้องหอเย็นฉ่ำไม่อาจทำให้ห้องหายร้อย บางคนพบว่าคู่นอนมิใช่คนเดียวที่รู้ใจ”

- ทางสายใน : เสกสรรค์ ประเสริฐกุล -

เคแอลเอ เปรียบเหมือนผลึกชิ้นหนึ่ง เป็นผลึกซึ่งตกตะกอนจากสังคมที่ไม่เคยกินอิ่ม และอยากหลับนอน เมื่อคนเราฝืนธรรมชาติเพื่อเพิ่มสิ่งหนึ่ง อีกสิ่งหนึ่งซึ่งร้อยรัดเข้ากับสัจธรรมย่อมไม่อาจดำรงอยู่ในอัตราเดิม -ย่อมลดน้อยลง

เคแอลเอ ไร้งานเพราะเขาต้องการนอน ความคิดอยากนอนของเขา ความคิดที่เป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐบาลโกเทสก์ เศรษฐกิจและความเชื่อที่ว่านอนน้อยลงทำงานได้มากขึ้น และคุณจะได้นอนอย่างเต็มที่เมื่ออายุหกสิบ ผู้คนในเมืองนอนไม่หลับหากไม่พึงพายานอนหลับ ทำงานไม่ได้หากไม่มียาขยัน แต่ส่วนลึกๆในใจแล้วทุกคนอยากนอน อยากพักผ่อน

แน่นอน ไม่มีใครบ้ารอจนถึงอายุหกสิบปีหรอก ทว่าเงื่อนไขของปากท้องคือประตูลงกลอนที่ยังการกุญแจไม่เจอ

เคแอลเอถูกไล่ออกเขาจึงไม่ต้องมีกุญแจ เขาเดินพ้นจากประตู ไม่ต่างจากขยะที่ไร้ค่าของเมือง เขาเดินเข้าสวนปรัชญา ในสวนเขาพบเจอนักปรัชญาแห่งความไม่แน่นอน นักปรัชญาสอนเขาถึงการมีชีวิตอยู่ในโลกนี้โดยไม่ต้องพึงพิงปุ่มเอนเทอร์ (ENTER)

นักปรัชญาหลับไปอย่างไม่หวนคืนตื่น เคแอลเอพบโลกใหม่ของการนอน จากผู้ศรัทธาต่อ ‘ศาสดานอน’ เขากลายเป็นผู้นำในการนอนชิดธรรมชาติ สวนปรัชญาของนักปรัชญาแห่งความไม่แน่นอนแปรสภาพเป็น ‘สวนนอนธรรมชาติ’

ชุมชนคนนอน เติบโต และรัฐบาลต้องควบคุม เพราะการนอนวันละแปดชั่วโมงเป็นอันตรายต่อความมั่นคง เคแอลเอเปลี่ยนจากคนตกงานที่อยากนอน กลายเป็นนักต่อสู้เพื่อให้ได้สิทธิ์ในการนอนวันละแปดชั่วโมง มันกลายเป็นการประท้วงอย่างสันติ ด้วยการนอน

รัฐบาลมักพูดถึงการเจรจาหาทางออกแต่เรื่องราวมักจบลงด้วยความรุนแรง เคแอลเอหายไป เขาหยุดเรื่องราวไว้เพื่อสันติ

เขาปรากฏตัวที่รัฐอิสระเอเอ็มดี มีชีวิตอย่างสงบสุข พูดคุยกับดอนกิโฮเต้ เฝ้ามองสวนผักของจอห์นเลนนอน

เคแอลเอเหม่อมองใบไม้ เสียงปืนดังจากที่ห่างไกลหนึ่งนัด แดดยามเย็นทอแสงสีทอง หัวหน้าเซมตรึกตรอง ดวงอาทิตย์จวนลับยอดเขา

“ผมโชคดีที่ได้มาอยู่ที่นี่ ได้พบลุงดอน กิโฮเต้ ท่านโสกราตีส จอห์น เลนนอน ผมเกรงว่าถ้าอยู่ที่นี่ต่อไป ชุมชนนี้อาจได้รับผลร้าย รัฐบาลโกรเทสก์มีเหตุผลพิลึกพิลั่นในการทำอะไรอยู่เสมอ”

“ผู้นำรัฐบาลคนนี้นิสัยโลเล ไม่ยอมลงมือทำอะไรจนกว่าจะไม่มีทางเลือก และเขาไม่กล้าใช้กำลังทหารกับชุมชนนี้หรอก

“แปลกดี ผมมาอยู่ที่นี่แล้วไม่อยากกลับไปเมืองโกรเทสก์ แต่พอกลุ่มนอนเพื่อสันติถูกตั้งข้อให้เป็นภัยร้ายแรงต่อระบบ ผมอยากกลับไปนอนที่หน้าทำเนียบรัฐบาล หรือนอนเงียบๆอยู่ที่ไหนสักที่ในเมืองนั้น

“ผมเคยคิดเล่นๆว่าอยากเปิดให้ที่นี่เป็นชุมชนนอน ใครที่อยากมีชีวิตชิดธรรมชาติมาอยู่ที่นี่ ทำงานเล็กๆน้อยๆ พอให้มีกิน มันน่าจะเหมาะสมสำหรับชุมชนในอนาคตนะ”

“นั่นสิ ผมน่าจะอยู่ที่นี่ คนในเมืองโหยหาธรรมชาติ ตรงกันข้ามกับคนในหมู่บ้านโหยหาความเจริญทางวัตถุ คนในเมืองหนีความแออัดเข้าไปท่องในโลกไซเบอร์ ก่อตั้งชุมชนใหม่ ติดต่อสื่อสารผ่านอินเทอร์เน็ต ใช้ชีวิตอยู่ในโลกเสมือนจริง เข้าไปอยู่ในโลกเสมือนจริง

ผู้คนกำลังหลั่งไหลเข้าสู่โลกเสมือนจริงอันแห้งแล้ง ถึงอย่างไรนั่นก็เป็นชีวิตในชุมชนเสมือนจริง ผู้คนทุกวันนี้เบื่อชีวิตจริง เบื่อความซ้ำซากจำเจของชีวิตที่ดำเนินไปอย่างเป็นกลไกของเมือง ความเป็นกลไกลุกลามเข้าไปทุกพื้นที่ แล้วมันบงการให้คนเป็นทาส”

อีกสามวันเคแอลเอปรากฏตัวที่สวนนอนธรรมชาติ

เขากลับมาต่อสู้ในอีกรูปแบบหนึ่ง เขาตั้งพรรค์โกรเทสก์ พรรค์ที่ชูนโยบายสนับสนุนการนอนวันละแปดชั่วโมง ผลการเลือกตั้งพรรค์โกรเทสก์ได้รับเลือกอย่างขาดลอย ไม่ว่าจะถูกประท้วงเพื่อให้นับคะแนนใหม่ก็ตาม แต่ในความจริงคือ ทุกคนมีความหวังกับรัฐบาลของพรรค์โกรเทสก์ ทุกคนผิดหวังกับทุกรัฐบาลที่ผ่านเข้ามา-และจากไปด้วยวาทะสวยงาม

เคแอลเอพบว่ามีปัญหามากมายที่ไม่สามารถเข้าไปจัดการได้ และเขาต้องเข้าไปเปลี่ยนแปลงระบบต้นสายปลายเหตุแห่งปัญหา เขาทำงานอย่างหนัก เขานอนน้อยลง กินยาขยันและเขาสบถด่าตัวเอง

แม่-ง พรุ่งนี้เขาจะนอนสักแปดชั่วโมง

“โลกนี้ไม่มีอะไรแน่นอน” เสียงท่องบ่นของนักปรัชญาแห่งความไม่แน่นอนกลืนหายไปในหลุมเวลา

มนุษย์เราก็เป็นเช่นนี้เสมอ ดุจดั่งหยินและหยาง ที่เมื่อใดหยินเพิ่มพูนจนได้ระดับหนึ่ง จำต้องปล่อยให้หยางเติบโต ผลัดเปลี่ยนเวียนไปเป็นวงกลม ได้อย่างเสียอย่าง เพลงเก่าอาจฟังดูครึ ทว่าใช้ได้เสมอเมื่อปากว่างและอารมณ์บรรเจิด

จะว่าไป แม้ในยามที่ผู้คนหลับตานอน ใช่หรือไม่ก็เพื่อเชิญความมืดมาปกป้องโลกส่วนตัว ต่อให้กลางวันเป็นฝันสลาย กลางคืนยังช่วยปลอบประโลม

อันที่จริง ชีวิตไม่เพียงอาศัยอ้อมกอดของราตรีคอยอุ้มประคอง หากคือการเดินทางในความมืดโดยตัวของมันเอง ดังนั้น มีแต่ต้องเรียนรู้นิมิตรแห่งค่ำคืน จึงอาจข้ามพ้นสายน้ำแห่งกาลเวลา

ดุจดั่งคนหาปลารู้จักดับตะเกียงเพื่อดูดาว

- สายน้ำคืนเพ็ญ : เสกสรรค์ ประเสริฐกุล -

๐๐๐

เพื่อหาบางสิ่งเติมเต็มในสิ่งที่พร่องหาย ข้าฯมองลงดูความวูบไหวไปมาของคนข้างล่าง แสงสีจากหลอดไฟดัดโค้งเป็นรูปร่างอักษรา สีสันยวนใจให้ลุ่มหลง และในซอกหลืบของตรอกซอยมีความมืดมิด ความหิวบังคับให้ผีเสื้อปีกพรุนสยายกลีบ

จากนั้นโบยบินสู่อ้อมกอดราตรีแห่งตาคลี กลีบปีกสดสวยตัดกับบรรยากาศสงคราม น้ำตาไม่มีเสียงร้องให้ใครได้ยิน รงค์ฯจาระไนค่าใช้จ่ายที่สูญหายไประหว่างทางของสงคราม ข้าพเจ้าสรุปเอาอย่างหยาบและเป็นกันเองกับขนาดมันสมองอันมีขีดจำกัด

ตาคลี น้ำตาไม่มีเสียงร้องไห้ สารคดีบันทึกเรื่องราวในช่วงระหว่างสงครามอินโดจีน หากแต่เป็นฉบับรายงานการสงครามแนว(แผ่น)หลัง บาร์เหล้า หญิงบริการ แมงดา(สองขา) ยาเสพติด ราคาข้าวแกงและค่าแรงต่อหนึ่งประตู-ผีเสื้อราตรีสนใจมากพอกับว่า เมื่อไหร่สงครามจะยุติ เพื่อโบยบินและสิ้นใจ

หนุ่มผมยาวบอกว่า นักดนตรีมันไม่พี้ยาไปเสียทุกคน “ ดนตรีคือทางออกที่นุ่มนวลที่สุด ในบรรดาทางออกทั้งหลาย ในสังคมที่วุ่นวายซับซ้อน – มันก็ไม่ใช่ความผิดบาปอย่างไร ถ้าเราจะตะโกนออกมา ด้วยเครื่องมือที่ฆ่าใครไม่ได้ ทำไมหรือ? ก็มันเป็นเพียงดนตรี”

นักธุรกิจบนขาอ่อนผู้ถามหาศีลธรรม – เขาอยากพบหน้าและทำความรู้จัก เขาอาจเย้ยหยันหรือเขาอาจไม่รู้จักมันจริงๆ และผู้ดูแลความเรียบร้อยให้ผลประโยชน์ไม่เป็นสิ่งก้าวร้าวจนเกินไปสำหรับสนามรบแนวหลัง

หวยกระป๋อง-คล้ายหวยเถื่อนลดตัวเลขให้เหลือ ๑๒ หน่วย หากถูก จ่าย ๑๐ ต่อ “คนรวยหรือคนจนก็ชอบเล่น -หล่อนว่า – มันง่ายและเร็วดี ไม่ต้องรอ สิบวัน – ตื่นนอนขึ้นมาตอนเที่ยง โยนไว้สักสิบ ยี้สิบ พอถึงเย็นก็รู้ว่า รวย-หรือซวย” หวยกระป๋องออกทุกวัน ย่ำเย็น

หญิงบริการขึ้นทะเบียนเมื่อเดือน พค. ๑๕ รวม ๕๓๐ – มิย. กค. สค. กย . ตค. ขยายหมายเลขทะเบียนเป็น ๒,๒๗๑ ปริมาณผีเสื้อและโรคา

ข้าวแกงจานละ ๒ บาท ส้มตำมะละกอครกละ ๒ บาท ลาบจานละ ๓-๕ บาท ราคาข้างเหนียวขายเป็นหยิบ ต่อหยิบ ๑ บาท หากต้องการกินอิ่ม-อย่างน้อยที่สุด อิ่มเล็ก ๕ หยิบ-๕ บาท อิ่มใหญ่ ๑๐ หยิบ- ๑๐ บาท ในวงเล็บ เมื่อ พศ. ๒๕๑๕ – นั่นคือราคาของตาคลี

ราคาของสงครามโดยสังเขป แฟนทอม (เครื่องบิน) เอฟ ๔ เดินทางจากมลรัฐเม๊กซิโก-“มันคือปีศาจ” (บางคนว่าอย่างนั้น) ราคาอย่างที่บอกต่อกันได้อยู่ที่ ๘๐ ล้าน ราว ๗๒ ลำ ค่าใช้จ่ายในการบินแต่ละครั้ง ๑๗๐,๐๐๐ บาท อัตราการยิงกระสุนปลิดวิญญาณ ๑๐,๐๐๐ นัดต่อนาที (นั่นคือจำนวนของชีวิตที่เจ็บและดับ-หากมีวาสนาพบเจอ) ค่าใช้จ่ายในการบิน ข้าพเจ้าไม่แน่ใจจำนวนว่านั่นคือจำนวนนับทั้งฝูงบินหรือต่อเที่ยวลำ

ห่-า มันก็เงินมหาศาลอยู่ดี

เครื่องบิน บี. ๕๒ ราคาต่อลำ ๑๖๐ ล้าน-อ่านไม่เจอจำนวน ทว่า-ต่อหนึ่งลำสามารถบรรทุกระเบิด กินน้ำหนัก ๓๐๐ ตัน ระเบิดหนึ่งตันชำระสิ่งมีชีวิตให้พ้นจากจากโลกนี้ได้เท่าไรนั้น-ไม่มีในบันทึก

สงครามเวหาราคา ๑๔๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท วิมานของคนยาก ๒๐ บาท/ต่อประตู

สี่แสนล้านดอลลาร์ อเมริกันใช้เงินไปในสงครามอินโดจีนแปลเป็นค่าเงินไทยในลมหายใจขณะนั้นเป็นเงินแปดล้านๆ พระเจ้าช่วย (ตัวหนังสือรู้สึกอยากอุทานและอาเจียน) แปดล้านๆ นั้นคือราคาของสงคราม และตาคลีเขียนใบเสร็จมากมายให้อเมริกัน ระหว่างสงคราม

กามโรคนั่น-ย่อมนับรวม เป็นปริมาณที่มีการบันทึก แต่คนไม่เคยจดจำ ลืมง่ายดายเป็นเรื่องธรรมดา ไม่แปลก คนทั่วไปไม่มีสมองไว้จดจำเรื่องเหล่านี้หรอก มีแต่คนที่ไม่ธรรมดาเท่านั้น ที่จำตัวเลขเหล่านี้มาเขียนเล่าเอาความ

“พวกเขามาถึงตอนเย็นแดดรำไร นกกำลังบินกลับจากรัง คืนนั้นพวกเรานอนไม่หลับกันเลย – ครับ!! เตรียมตัวเป็นเศรษฐีกัน”

รงค์ วงษ์สวรรค์ เป็นคนไม่ธรรมดา

เทียบกับค่ำคืนธรรมดานี้ แหงนมองฟ้า ดวงดาวดูน่ารักน่าชังอย่างประหลาด พาลให้ใจหลุดลอยหายไปในม่านเมฆขาวมัว ภาษาสวยงามทำให้เราอมยิ้มและง่วงนอน ดั่งน้ำทิพย์ชโลมหัวใจที่ระอุร้อน ให้ผ่อนคลาย ละวางปลดปลงสิ่งต่างๆที่หัวใจหอบหิ้วจนเหนื่อยหน่าย

บุตรธิดาแห่งดวงดาว แวดล้อมกายเราเสมอ หากสัมผัสได้ถึงพวกเธอเหล่านั้น

ค่ำคืนมืดมิดยังมีความเปลี่ยวเปล่า มีความเหน็บหนาวเมื่อลมพริ้วผ่านความเย็นแห่งมหานที ความคิดคำนึงถึงค่ำคืนอันงดงาม ใช่หรือไม่ว่าเกิดก่อจากความว่างเปล่า จากไม่มีเปลี่ยนเป็นมี จากมีเปลี่ยนเป็นไม่มี

หมุนเวียนเฉกเช่นทิวาและราตรี

๐๐๐

ภายในใต้แสงตะวัน – เธอได้แบ่งปันจากชีวิตอื่น – กินจากหลายผืน -ดื่มจากหลายสายธาร

เธออาศัยผู้คนเพื่อให้ตัวเองอยู่รอด – เธอเติบโตในอ้อมกอดแห่งสุญตาราม – ทั้งโลกคือมาตุคาม – ทั้งเอกภพคือปิตุภูมิ

ภายใต้แสงตะวัน – เธอฝันถึงศานติ – และในฤดูใบไม้ผลิ – เธอฝันถึงความรัก – แต่บ่อยครั้งเธออาจไม่รู้จัก – ว่าความรักคืออะไร

เธอค้นหาสิ่งนั้นเหมือนอยู่ภายนอก – แต่สิ่งที่ศาสดาท่านบอก รักอยู่ภายใน – (ฉะนั้น) อย่าเที่ยวถามผู้อื่นว่ารักเธอแค่ไหน – เพราะความรัก มิใช่ การเจราพาที

รักคือการให้ รักคือเมตตา รักคือศรัทธาที่เธอมีต่อความจริง รักคือสำนึก ว่าเธอมาจากสรรพสิ่ง จึงมิอาจทอดทิ้ง .. สิ่งใด หรือผู้ใด

- ข้าวเม็ดน้อย : เสกสรรค์ ประเสริฐกุล -

ตัวอักษรคือเครื่องทำความเย็นที่แสนประหยัดและก่อมลภาวะให้กับธรรมชาติน้อย อย่างน้อยก็ไม่เท่าเครื่องปรับอากาศหรือน้ำแข็งลอยแกว่งในน้ำขมประกายอำพัน

มองฟ้าแล้วก็ถอนใจ – คิดทบทวนถ้อยความในหนังสือซ้ำไปซ้ำมา

เมื่อมองฟ้าคิดถึง บุตรธิดาแห่งดวงดาว เมื่อมองต่ำมา-สู่เบื้องล่างคิดถึง ตาคลี น้ำตาไม่มีเสียงร้องไห้ เมื่อเดินผละจากระเบียงและฟ้าพราวแสงสลัวราตรี ในหัวนอนของข้าฯบรรจุการงานที่ต้องทำให้ผ่านพ้นในวันรุ่ง กลับทำให้นึกถึงนิยายเรื่อง นอน และเมื่อดับไฟเพื่อหลับนอนกลับได้แต่เฝ้ามองความมืดมิดและนึกถึงเรื่องราวในคืนพายุฝนของ แพะกับหมาป่า

เสียงเพลง STILLE NAACHT HEILIG NACHT ดังแผ่วเบาในความคำนึง ข้าพเจ้าอยากหลับตาและตื่นขึ้นมาพบกับสันติ ทว่านักปรัชญาในสวนแห่งความไม่แน่นอนกลับพร่ำบ่นเสมอว่า

“โลกนี้ไม่มีอะไรแน่นอน”

นั่นจึงเป็นสิ่งจำเป็นเสมอเพื่อสำหรับการทบทวนก่อนกล่าวคำว่า

ราตรีสวัสดิ์…

(…)

ประมวลผลจากการอ่านหนังสือ

(๑) บุตรธิดาแห่งดวงดาว : เสกสรรค์ ประเสริฐกุล

(๒) ตาคลี น้ำตาไม่มีเสียงร้องไห้ : รงค์ วงษ์สวรรค์

(๓) นอน : ศักดิ์ชัย ลัคนาวิเชียร

(๔) เมืองเล็กที่เปลี่ยนโลก : เรื่องราวของนักเดิน(สวน)ทาง

ภาพประกอบจาก

(๑) STROMY NIGHT : ผลงานกำกับของ จิซามุโร ซูจิอิ

(๒) Welcome to dongmakgol : Directed by Park Kwang-hyun

คำคมส่งท้าย – คล้ายว่าลืมเลือนกันไปนาน

มันเป็นความผิดที่หาจำเลยไม่เคยพบ หรือในทำนองกลับกัน มันมีจำเลยมากมาย ทั้งโดยตรงและโดยทางอ้อม มันเป็นภาระที่สังคมต้องแบกไว้ด้วยความหวาดวิตก และถ้าใครจะตะโกนออกมาด้วยความกลุ้มใจว่า ไอ้ยาเสพติดห่-าเหวพวกนั้นมันบั่นทอนอนาคตของประชากรของประเทศ

-รงค์ วงษ์สวรรค์-

โลกเย็นๆ ความเรียงงดงาม โดย กิจการ ช่วยชูวงศ์ ผลงานเข้ารอบสุดท้ายนายอินทร์อะวอร์ด ประจำปี ๒๕๔๙	ป่าน้ำค้าง : กวีนิพนธ์ โดย กนกพงศ์ สงสมพันธุ์	ในหุบเขา : กวีนิพนธ์ โดย กนกพงศ์ สงสมพันธุ์

ต้นฉบับ BOOKREVIEW ก้าวที่ ๓๐ : เอกเขนกใจใต้ร่มอักษรเย็น

คนกวาดถนนพักผ่อนจากเหล้าจนรู้สึกวิงเวียนขณะลุกเดิน

แล้วก็รากรดถนน–ทิ้งไว้ให้เป็นหน้าที่ของคนกวาดถนนเวรกลางคืน แต่บางทีหมาอาจจะรีบมาแย่งกินก่อน มันก็รู้สึกง่วงนอนเหมือนกัน เหมือนกับใบไม้ และเหมือนก้อนหิน–ซึ่งต่างพักผ่อนอย่างบรมสุข

คนและปีศาจเท่านั้นยังมิรู้ความหมายของการพักผ่อน

-การพักผ่อนบรมสุขของใบไม้ / วานปีศาจเขียน-

วันหยุดยาว – ในขณะเห็นคำนี้ หากไม่ทบทวนความคิด-ถึงจำนวนวันที่เหลือของการงาน ก็เคร่งสีหน้าวางแผนการณ์จัดแจงแยกแยะเวลาที่มีค่านี้ไปกับการเดินทาง ท่องเที่ยว พบเจอผู้คน สถานที่ หรืออะไรก็ตามแต่ที่สามัญชนเราเรียกว่าการ ‘พักผ่อน’ หรือ ‘ท่องเที่ยว’

พูดก็พูดเถอะ เคยมีคนเอ่ะใจนับปริมาณวันหยุดราชการของประเทศเราเหมือนกัน ได้จำนวนคร่าวๆแบบเป็นกันเองว่า มีถึงหนึ่งในสามของปี อันนี้ยังไม่ได้นับรวมวันหยุดในสถานการณ์ฉุกเฉินที่มีประปรายเป็นระยะขณะนี้

สำหรับข้าพเจ้า หากไม่กลับบ้าน ก็คงหอบหนังสือเล่มเก่าที่ยังอ่านไม่จบ เล็มแทะแต่ละบรรทัดไปเรื่อยๆ พร้อมกับจิบกาแฟอุ่นๆขมลิ้นเล่นเพลินๆตามร้านกาแฟหรือร้านหนังสือที่มีมุมกาแฟ หยุดที่ผ่านมาก็เช่นกัน (ช่วงสงกรานต์ที่ผ่านมา) ข้าพเจ้าหอบหนังสือเล่มบางๆหลายเล่มกลับบ้าน

ที่ว่าเล่มบางก็เพราะ มันทำให้ข้าพเจ้ารู้สึกว่าได้อ่านหนังสือได้หลายเล่มเท่านั้นเอง แต่หากว่ามีเล่มที่อ่านแล้วย่อยง่ายจริงๆ ก็จะเลือกเล่มหนาๆสักเล่มกลับมาบ้านเหมือนกัน เพราะสภาวะแวดล้อมนั้นล่ะ เหมาะมากสำหรับการอ่านหนังสือจริงๆ

นั่งไขว้ขาอยู่ใต้ชายคาระแนงไม้ ลมโชยผ่านพุ่มดอกแก้วเล็กๆข้างรั้ว กลิ่นหอมอ่อนนวลใจ ข้างๆเก้าอี้ไม้เป็นโต๊ะเตี้ยตัวเล็ก จัดวางถ้วยกาแฟและน้ำชากาเล็กๆ จิบชาร้อนอย่างเนิบนาบไป ในขณะที่สายตาไล่เรียงไปตามบรรทัดอักษร

ชาหมดก็ลุกเดินไม่กี่ก้าวจึงถึงกาน้ำร้อน กดเติมน้ำร้อน หยิบขนมในห้องครัวไม่กี่ชิ้นติดปากคาบมาเหมือนหมาเชื่องๆอารมณ์ดีตัวหนึ่ง ทิ้งร่างโย่งเย่งลงเอนหลังเล็กน้อยให้อยู่ในท่วงท่าถนัดและผ่อนคลาย

อ่านไปจนหมดเล่ม ยกไม้มือบิดอารมณ์ขี้เกียจทิ้งขว้างไปรอบๆ จากนั้นหยิบหนังสืออีกเล่มขึ้นมาอ่าน

อ้า–นี่ละ บรมสุขของหนอนหนังสือ

เช่นนี้แล้ว ก่อนที่จะถึงวาระหยุดยาวนานอีกช่วงหนึ่ง (ของเดือนนี้)  ทั้งที่เป็นปกติหรือว่าฉุกเฉิน ก็อยากแนะนำหนังสือบางๆเล่มเล็กที่อ่านแล้วเย็นใจ ไว้ผ่อนคลายพักใจในวันคืนที่จะมาถึง

- – -

โลกเย็นๆ : ความเรียงงดงาม

โดย กิจการ ช่วยชูวงศ์

แพรวสำนักพิมพ์
ผลงานเข้ารอบสุดท้ายนายอินทร์อะวอร์ด ประจำปี ๒๕๔๙

โลกเย็นเป็นผลงานความเรียง กล่าวให้ชัดขึ้นคือเป็นความเรียงอันเรียบง่าย,เรียบร้อย,เงียบเย็นในต่างแดนแต่ไม่ได้แสดงถึงอารมณ์โดดเดี่ยวเปลี่ยวเหงา หรือสนุกรื่นเริงบันเทิงใจแบบสุดขั้ว ที่เหนือกว่าตัวหนังสือเย็นๆนั้นเห็นจะเป็นภาพถ่ายบรรยากาศเมืองบริสตอล ประเทศอังกฤษ ในภาพเหล่านั้นมีมุมมองในรายละเอียดของเมือง สิ่งเล็กสิ่งน้อยที่เราไม่นึกถึงและไม่ได้เก็บมาคิดต่อ เพื่อเรียงร้อยเป็นตัวอักษร

เดิมทีนักเขียนท่านนี้เคยมีผลงานออกมาแล้วสองเล่ม เป็นหนังสือรางวัลทั้งสองเล่ม

ถ้าจำไม่ผิดข้าพเจ้าเคยเขียนถึงหนังสือเล่มที่ชื่อว่า ‘เล่นกับโลกไกลบ้าน’ เป็นบันทึกเชิงสารคดี อ่านแล้วสบายใจได้อารมณ์หย่อนคลายในการขบคิดเรื่องราวชีวิตอย่างน่าสนใจในมุมมอง

สำหรับ ‘โลกเย็น’ เล่มนี้ก็ยังคงความเรียบง่ายและงดงามในภาษาเขียนอยู่เหมือนเคย ตามคาด เพียงแต่เรื่องราวนั้นเอ่ยถึงสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้น สิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อสภาวะจิตใจของคนเรา

หัวจิตหัวใจ : เหมาะแล้วที่ภาษาไทยนำ “หัวจิต” ไปผูกติดกับ “หัวใจ” นำความรู้สึกนึกคิดไปผูกไว้ กับกล้ามเนื้อสี่ห้องในอก ก็ความคิดคนเรานั้นเต้นเข้าเต้นออก พักหนึ่งเล็กพักหนึ่งใหญ่ ไม่มีเส้นอะไรขีดขวางได้

เวลาหนึ่ง ใจเราก็ไม่ใช่บ้าน ไม่ใช่เมือง ไม่ใช่ประเทศ ไม่ใช่โลก

เป็นเพียงหัวคิดของสมอง ทำงานอันแสนสลับซับซ้อน ร่อนเล่นในโลก ในประเทศ ในเมือง ในบ้าน ในกระโหลกแกร่ง มีเลือดลมเลี้ยงไว้ให้ได้คิดได้เห็น

ฝนตกแดดออก หัวจิตหัวใจก็ทำงานไป ไม่เคยหยุดสนิท ผู้คนเดินเข้าออกหัวจิตหัวใจทุกวันตลอดเวลา บางทีเวลามองท้องฟ้ากว้างไกลนั้น เราต้องปันเวลาสักช่วง ปัดกวาดทำความสะอาดใจ ก่อนจะเปิดให้คนที่เรารกได้เข้ามาอีกครั้ง โดยไม่ต้องกังวลว่าจะสะดุดอะไร

เพราะใจที่ปลอดโปร่ง สดชื่น เบิกบาน จะไม่เป็นที่รกรำคาญสำหรับใครเลย

มองไปทางทิศตะวันตก ปิดประตูสักครู่ ทำความสะอาดใจ ก่อนที่เย็นนี้ เราจะได้นั่งคุยกันสบาย ในใจที่ไม่เหมือนในบ้านไหน เมืองไหน ประเทศไหน หรือโลกใดเลย

เพื่อให้ใจพิเศษ…ใจ เป็นใจ

สิ่งหนึ่ง ที่ข้าพเจ้าชอบในงานทุกชิ้นของผู้เขียนท่านนี้คือ คำที่ใช้นั้นเรียบง่าย แทบไม่มีเลยที่ใช้ถ้อยคำที่ผิดแผกไปจากปกติสามัญที่ใช้ในชีวิตประจำวัน อ่านแล้วย่อยได้เลย ไม่ต้องเอามาปรุงใหม่ในสมองอีกรอบ เป็นเสน่ห์เรียบง่ายและงดงาม

อ่านแล้วเหมือนได้ชำระจิตใจที่ขุ่นหมองให้กระจ่างสดใส ชุ่มเย็นไปกับภาพถ่ายที่สวยงามกับบรรยากาศเย็นๆของละอองฝนที่พรมพรำตลอดเวลาตามสภาพอากาศพื้นถิ่น

งานเขียนชิ้นนี้ของผู้เขียนแตกต่างไปจากเล่มที่แล้ว ‘เล่นกับโลกไกลบ้าน’ ตรงที่ไม่ได้เน้นที่ความแปลกที่แปลกถิ่น ไม่ได้มองเมืองจากสายตาคนนอกอีกต่อไป อาจเพราะผู้เขียนเริ่มมองในสิ่งที่ละเอียดลึกลงไปมากกว่าวิถีชีวิตผู้คนเสียแล้ว

ความสุขเล็กๆมีค่าเกินเงินทอง สุขนี้ไปต่อสุขนั้น ไปโยงสุขโน้น ความทุกข์แทรกเข้ามาบ้าง ถือจับเบาๆก่อนปล่อยลา ให้ปลิวหายไป เด็กๆทำได้สบายๆ ร้องไห้ก็ไม่นาน

มหัศจรรย์ใจดวงเล็ก วัยเยาว์ เหมือนวันๆ มีแต่เล่น

ที่แท้ปล่อยวางเป็นเบิก…บาน

มีเพียงผู้ตื่น เมื่อเช้ามืดเท่านั้นดอก

ที่ได้เห็นน้ำค้างเต็มไปหมด

ทั้งพฤกษ์ป่าและท้องทุ่ง

ป่าน้ำค้าง : กวีนิพนธ์

โดย กนกพงศ์ สงสมพันธุ์

สำนักพิมพ์ นาคร

ทางมีหลายทาง ทุกที่ที่เท้าวางล้วนเป็นทาง ตาลุกาโปเดินพลางยังหัวร่อ โลกนี้ช่างดีจริง ต่างแบบต่างพันธุ์ อยู่ร่วมกันด้วยความเข้าใจ

๖ ต.ค. ๔๕

ในหุบเขา : กวีนิพธ์

โดย กนกพงศ์ สงสมพันธุ์

ป่าน้ำค้างและในหุบเขา เป็นคล้ายหนึ่งบทบรรยายความรื่นรมณ์ของธรรมชาติ ทว่ากลับแฝงไว้ด้วยข้อทวงถามหาวิถีทางของมนุษย์ผู้ยังอาศัยร่วมอยู่กับผืนป่าราวไพร

เป็นความเรียงบันทึกคืนวันขนาดสั้นกระชับในแต่ละบทตอนเพียงไม่กี่บรรทัดต่อวันคืนที่พ้นผ่านไปในสภาพแวดล้อมของลอนเมฆโอบไพรในมุมมองของกวีหนุ่มไม่มีวันตายท่านนี้

คุณที่รัก…

จงหว่านพืชพันธุ์อันดีงามลงสู่แผ่นดินของคุณเถิด ดูสิ…แม้วันนี้จะมีพายุร้าย ชาวประมงยังผลักไสบุตรออกผรญทะเล เพื่อพรุ่งนี้โลกจะได้นักเดินเรื่อผู้กล้า

-นักเพาะปลูก-

เสน่ห์อย่างหนึ่งของความเรียงนั้นคือ ใจความสาระที่ต้องการนำเสนอนั้นรวบรัด งดงามและไม่ยืดยาวจนรู้สึกเหน็ดเหนื่อยในการอ่าน ระหว่างผู้เขียนและผู้อ่าน

คล้ายการกล่าววาจาบอกเล่าความคิดที่ตรงไปตรงมา ไม่จำเป็นต้องเร่งเร้าอารมณ์บ่มความรู้สึกเพื่อคลี่คลายในท้ายตอนของบทความ แต่สำหรับพี่กนกนั้น เสน่ห์อีกอย่างคือความมีอารมณ์ขันในการเล่าเรื่อง อ่านแล้วซึ้งคิดถึงสาระและเอาความขำตบท้ายความให้แต้มยิ้มกับผู้อ่านเสมอ

ตาลุกาโปบอกว่าเสียดายผัดกูด แตกยอดเต็มพรืดไปทั่วขอบคลอง ฤดูนี้ ไม่มีใครคิดเด็ดไปผัดต้ม หมูหมากาไก่ก็ไม่หันแล แกจึงเด็ดมาเสียเต็มกระสอบ

ขูดมะพร้าวเจ็ดลูกเพื่อต้มกะทิ ไม่สนใจคำทัดทานของนังเมีย กินถ้วยเดียวก็อิ่ม รุ่งเช้าต้องเอาไปเททิ้งในลำคลอง เผื่อปูปลาจะรู้จักกิน แล้วเดินกลับมาด้วยน้ำตานองหน้า ตาบวมเป่ง ขี้มูกโป่ง นังเมียนั่งรอด่าหน้าหัวกระได

คนโง่ๆอย่างแกล่ะเป็นเศร้าไม่เข้าเรื่อง

ตาลุกาโปยิ่งขบเขี้ยว เรื่องนั้นข้าตัดใจแล้ว แต่ที่เจ็บไม่หายก็ตรงตัวต่อหัวเสือต่อยเอาเบ้าตา อีกหน่อยเถอะน่า.. พระจันทร์เหลือเสี้ยวเดียวเมื่อไหร่จะเผารัง เอาตัวอ่อนมาผักกะทิ กินให้หายอยาก

-๑๘ ธันวาคม ๔๕-

ป่าน้ำค้าง เป็นรูปแบบงานกวีที่มีความงดงามเรียบง่ายของธรรมชาติป่าไพร ในหุบเขา ส่วนใหญ่ของข้อความคือบันทึกเรื่องราวการดำเนินชีวิตในแต่ละวันของชาวเขา เป็นประสบการณ์ชีวิตที่บรรยายผ่านตัวอักษร

น้ำค้างดับร้อน ขุนเขาให้พลังงานและความนับถือ ข้าพเจ้าเชื่อว่าเมื่ออ่านหนังสือเล่มบางทั้งสองเล่มของพี่กนก หากได้ลองคิดตามไตร่ตรองกรองความคิดเอาผลึกที่พี่แกร้องเรียงไว้ในอักษร

หน้าร้อนที่รุ่มเร้าชาวเมืองขณะนี้ ไอแดด ข่าวสารบ้านเมืองหรืออะไรก็ตามทีที่ฉุกเฉินขึ้นมาโดยมิได้นัดหมาย จำเป็นต้องอาศัยสติแรงใจที่เยือกเย็น เพื่อนำพาตัวตนและคนรอบข้างให้ผ่านพ้นเรื่องราวเหล่านั้นอย่างสันติ

จะว่าไปแล้ว เคยได้ยินเรื่องเล่าเรื่องหนึ่ง เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับเมืองเมืองหนึ่งที่มีปัญหาเรื่องอาชญากรรมมากในพื้นที่ส่วนของรถไฟฟ้าใต้ดิน ท่านผู้ว่าการรัฐจึงมีความคิดที่จะเอาหนังสือไปไว้ในรถไฟเพื่อให้ผู้โดยสารได้หยิบอ่านในระหว่างการเดินทาง

จะว่าไปแล้วอีกเหมือนกัน เพียงเวลาไม่กี่เดือน สถิติคดีอาชญากรรมที่เกิดขึ้นในพื้นที่นั้นลดลงไปมากจนเหลือเชื่อ ด้วยเพราะโครงการหนังสือในรถไฟนี้เอง มาลองคิดๆดู ในความคิดที่ว่าเอาหนังสือไปให้คนอ่านในรถไฟฟ้าใต้ดินก็เพราะว่า คนเมื่ออยู่ในพื้นที่ปิดจะรู้สึกเครียด และพาลคิดที่จะทำเรื่องไม่ดี หรือบางครั้งก็คิดจะทำเรื่องไม่ดีมาแต่ต้นอยู่แล้ว พอมาเจอสภาวะอันเหมาะสม ก็สามารถกระทำเรื่องราวนั้นได้อย่างไม่ต้องไตร่ตรองเลย

หนังสือจึงเป็นเหมือนตัวหยุดยั้งความคิดของผู้คนที่ไม่รู้จะทำอะไรดีเมื่ออยู่ใต้ดิน การมีหนังสือหรือแม้แต่ตัวหนังสือให้อ่านเพื่อฆ่าเวลาในระหว่างเดินทาง นอกจากช่วยหยุดช่วงความคิดของคนได้ ในหนังสือที่ดี ย่อมเป็นการเปิดความคิดที่ดี และสร้างแนวทางใหม่ๆให้คนอ่านได้มากมาย

ไม่น่าเชื่อก็ต้องเชื่อว่า

สันติภาพเกิดได้จากการอ่านจริงๆ …

- – -

เราอ่านหนังสือเพื่อความแน่ใจ

เพื่อจะได้แน่ใจว่าเรายังยิ้มให้กับความอ่อนโยน เมื่อตัวหนังสือเล่าถึงความอุ่นเมื่อ้อมแขนแม่โอบลูก เพื่อจะได้แน่ใจว่าเรายังไม่โกรธ เมื่อถึงตอนหมอเอาเปรียบคนจนที่เลี้ยงชีวิตด้วยความขาดแคลน

เพื่อจะได้หัวเราะ เมื่อคนเขียนเล่าว่าหนูน้อยคุยจ้อยๆกับหมอนที่มัดมุมเป็นหู เขียนเส้นเป็นหน้าแมว และเรารู้ว่าเส้นเราไม่ลึกเกินไป ได้ร้องไห้เมื่อน้ำตาแม่ทัพไหลริน และยืดอกเมื่อผู้หญิงคนหนึ่งมีชัยในการรบเพื่อแผ่นดินเกิด

เราอ่านหนังสือ และได้รู้ว่าเราเป็นคนเต็มคน เราค้นลงไปในหน้าหนังสือเพื่อคุ้นเคยกับความสับสน และวันหนึ่งเราได้ค้นพบตัวเอง

-กิจการ ช่วยชูวงศ์-